Çin, Tibet Platosu’nda adeta ikinci bir “güneş şehri” kuruyor. Büyüklüğü tam 85 bin 500 futbol sahasına denk gelen, 610 kilometrekarelik bu devasa güneş enerjisi çiftliği tamamlandığında 5 milyon haneye ışık verecek.

Şimdiden üretime başlayan tesis, gökyüzünü kaplayan panelleriyle yalnızca enerji değil, aynı zamanda ekoloji ve geçim için de yeni bir model sunuyor. Yerel halkın “fotovoltaik koyunlar” adını verdiği sürüler, panellerin gölgesinde yetişen bitkilerle besleniyor.

Emisyonlarda tarihi kırılma

Enerji ve Temiz Hava Araştırmaları Merkezi’nin analizine göre Çin’in karbon emisyonları 2025’in ilk yarısında %1 düştü. Küçük gibi görünen bu gerileme, ülkenin karbon emisyonlarının resmi 2030 hedefinden yıllar önce zirveye ulaşmış olabileceğini gösteriyor.

Uzmanlar, bu kez düşüşün ekonomik durgunluktan değil, talep artarken yenilenebilir enerjinin hızla büyümesinden kaynaklandığının altını çiziyor.

 

Kömür gölgesi hâlâ ağır

Her ne kadar Çin dev güneş ve rüzgâr yatırımlarıyla dikkat çekse de, kömür bağımlılığı hâlâ sürüyor. Yalnızca 2023’te 4,3 milyar ton kömür tüketen Çin, dünyanın toplam tüketiminin %55’ini oluşturuyor.

Çölü enerjiye dönüştürmek

Tibet Platosu’ndaki bu proje yalnızca elektrik üretmekle kalmıyor. Paneller, rüzgârı keserek kum fırtınalarını azaltıyor, toprağın yeşillenmesini sağlıyor, hayvancılığı destekliyor. Yetkililer, bu sistemi “enerji, ekoloji ve geçim için kazan-kazan modeli” diye tanımlıyor.

Ancak kritik bir sorun da var: Çin’in sanayisi ve nüfusunun büyük kısmı doğuda, yani binlerce kilometre uzakta. Bu nedenle dev enerji hatlarıyla elektriğin taşınması gerekiyor. Qinghai’den Henan’a uzanan ilk hat devrede; Guangdong’a kadar gidecek yeni hatlar ise yolda.