Kütahya’daki tarihi Germiyan Sokağı’nda Osmanlı dönemi mimarisinin sosyal yaşama etkilerini değerlendiren Kütahya Dumlupınar Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İslam Tarihi ve Sanatları Bölümü Başkanı Doç. Dr. Abdullah Erdem Taş, geçmişin yapı anlayışının insan ilişkilerine yön verdiğini vurguladı.

“Sivil mimarisinin güzel örneklerini”

19. yüzyıldan kalan Germiyan Sokağı'nın Osmanlı sivil mimarisinin güzel örneklerini barındırdığını belirten Doç. Dr. Taş, o dönemde tüccar sınıfının ekonomik olarak güçlenmesiyle birlikte bu tür konakların inşa edildiğini söyledi. Erdemtaş, "Bu sokakta yer alan konaklar dönemin mimari özelliklerini yansıtıyor. Osmanlı klasik mimarisinde sokaklar genellikle dardır, ferahlık ise yapıların iç bahçelerinde ve arka kısımlarında sağlanır. Bu evler, hem mahremiyeti koruyan hem de geniş yaşam alanları sunan yapılardır" dedi.

Konaklardaki geniş mekan anlayışının, aile içi saygı ve edebi korumaya yardımcı olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Abdullah Erdem Taş, "Dar ve sıkışık evlerde aile fertleri iç içe yaşadıkları için hürmet ve saygılarını göstermek zorlaşır. Ancak bu yapılarda herkesin kendine ait bir yaşam alanı olması, hem huzuru hem de aile içi saygıyı güçlendirir" ifadelerini kullandı.

“İnsanlar artık komşularının derdiyle dertlenmiyor”

Modern hayatın insan ilişkilerini olumsuz etkilediğine de değinen Taş, "Modern yaşam insanları yalnızlaştırıyor. İnsanlar artık komşularının derdiyle dertlenmiyor, onları görmezden geliyor. Bu durum hem toplumsal dayanışmayı hem de ruhsal sağlığı zedeliyor" dedi.

Komşuluk ilişkilerinin İslam kültüründe çok önemli bir yeri olduğunu hatırlatan Abdullah Erdem Taş, "Efendimiz Aleyhisselatu Vesselam, ‘Cebrail (as) komşu hakkında bana o kadar tavsiyede bulundu ki komşuyu komşuya mirasçı kılacak sandım' buyurarak bu bağın ne kadar kıymetli olduğunu vurgulamıştır. Bugün bu ilişkilerin zayıflaması Müslüman toplum açısından üzücü bir durumdur. Komşuluk ilişkilerini canlandırmak, insanın ruhunu sağaltır, toplumu daha güçlü kılar" diye konuştu.