İran’ın batısındaki Khorramabad (Hürremabad) kentinde, ekonomik çöküş nedeniyle başlayan ve rejim karşıtı sloganlarla büyüyen protestolarda Devrim Muhafızları (IRGC) birlikleri ile Basij milisleri göstericilere gerçek mermiyle ateş açtı. Sosyal medyada hızla yayılan videolarda, güvenlik güçlerinin silahsız protestoculara ve dükkanlara doğrudan ateş ettiği görülüyor. Bu olaylar, ülke genelinde üçüncü gününe giren yaygın gösterilerin en şiddetli çatışmalarından biri olarak kaydedildi.

Protestolar, İran rialinin dolar karşısında rekor düşük seviyelere (yaklaşık 1,42 milyon rial) gerilemesiyle tetiklendi. Aralık 2025’te enflasyon %42,2’ye ulaşırken, gıda fiyatları %72, sağlık ürünleri ise %50 zamlandı. Halkın alım gücü eridi, temel ihtiyaçlar karşılanamaz hale geldi ve ülke derin bir ekonomik kriz yaşıyor. Tahran Büyük Çarşısı başta olmak üzere birçok şehirde tüccarlar grev yaptı, bu grevler hızla rejim karşıtı yürüyüşlere dönüştü.

Göstericiler ekonomik taleplerin ötesinde rejim karşıtı “Diktatöre Ölüm” gibi sloganlar atıldı. Göstericiler: İran yönetiminin, ülke kaynaklarını yurt dışında vekil güçlere ve yabancı maceralara harcadığını, başka ülkelerin iç işlerine karıştığını ve çeşitli terör örgütlerine destek verdiğini vurguluyor. Halk, kötü yönetim, yolsuzluk ve yanlış öncelikler nedeniyle zenginliğin yurt dışına aktarıldığını, içeride ise milyonlarca İranlının yoksullaştığını haykırıyor.

 

Özellikle Suriye’de Beşar Esad rejimine verilen destek, protestocuların öfkesinin odak noktalarından biri. İran, Suriye iç savaşında Esad’ı destekleyerek kendi askerlerini ve vekil güçlerini (Şii milisler) sahaya sürdü. Bu müdahale, binlerce masum Suriyelinin ölümüne yol açtı ve milyonlarca Suriyeliyi katliam, zulüm ve savaş nedeniyle ülkelerini terk etmek zorunda bıraktı. Milyonlarca mülteci yaratan bu politika, İran halkı tarafından kaynak israfı olarak görülüyor.
Ayrıca göstericiler, Türkiye’nin uluslararası arenada İran’a destek vermesine rağmen Tahran’ın PKK terör örgütüne her türlü desteği verdiğini ve bunu halen sürdürdüğünü dile getiriyor. Bu çifte standart, halkın rejime olan güvensizliğini artırıyor.

Devrim Muhafızları ve güvenlik güçleri, protestoları bastırmak için göz yaşartıcı gaz, cop ve yer yer gerçek mermi kullandı. Khorramabad’daki olaylarda ateş açılması, yaralanmalara neden oldu; ölümler doğrulanmadı ancak şiddet seviyesi yüksek. Çatışmalar Tahran, Hamedan, İsfahan, Şiraz, Meşhed, Kermanşah ve birçok şehirde devam ediyor. Üniversite öğrencileri de katılarak “özgürlük” sloganları attı.

 

Hükümet, protestoları “meşru ekonomik talepler” olarak nitelendirip diyalog çağrısı yaptı, ancak göstericilerin öfkesi rejimin genel politikalarına, dış müdahalelere ve iç baskıya yönelmiş durumda. Merkezi Bankası Başkanı’nın istifası ve yeni atama krizi çözmedi. Uluslararası yaptırımlar baskıyı artırıyor, ancak halkın tepkisi başta iç yönetim hatalarına yoğunlaşmış durumda..

Bu gelişmeler, İran’da biriken hoşnutsuzluğun rejim için ciddi bir tehdit haline geldiğini gösteriyor. Protestoların yayılması, 2022 Mahsa Amini olaylarından beri en büyük dalga olarak nitelendiriliyor.

İslami Haber ”MİRAT”