Tarih
3 Ocak 1931: Muhammet Geldiyev'in vefatı (Dil Bilimci)
Onlar; ülkemizde ve dünyada yaşadıkları dönemlere çalışmalarıyla, eserleriyle damga vurup iz bırakıp gittiler. Bugün; Dil Bilimci Muhammet Geldiyev'i hayırla yâd ediyoruz.
Muhammet Geldiyev, Türkmenistan’ın Balkan ilindeki Çeleken adasında, bir balıkçı ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. İlk eğitimini doğduğu köydeki okulda aldı. Daha sonra Buhara’da ve Ufa’nın ünlü “Galiya” medresesinde eğitimine devam etti. Bu medrese Sovyetlerdeki Türk ziyalılarının, münevverlerinin yetiştiği ve onların bir araya toplandığı muhit olması sebebiyle de ayrı bir öneme sahiptir.
Geldiyev, medreseyi bitirdikten sonra Tatarlar ve Başkurtlar arasında öğretmenlik yapar. Memleketine döner. 1921 yılından itibaren Aşkabat Parti Okulu’nda ve Öğretmenlik Meslekokulu’nda öğretmenlik yapmaya başlar. Taşkentte kurulan (1922) Türkmen Bilim Kurulunun üyeliğine seçilir. Muhammet Geldiyev, Kurulun üyesi olduğu devirde önemli işlere imza atar. Türkmencenin yazım kurallarının tanzim etme, grafiğinin yeniden düzenleme planını hazırlamakla görevlendirilir.
Türkmen Bilim Kurulu, onun Tatar dilcilerini örnek alarak hazırlamış olduğu Arap harflerine dayalı Türkmen alfabesini yeniden düzenleme planı doğrultusunda özel bir karar alır. Muhammet Geldiyev, Türkmenistan Halk Maarifi’nde ve Türkmen Kültürü Enstitüsü’nde de çalışır. Bu dönemde, ders kitaplarının dışında Türkmen edebiyatı, genel pedegoji ve öğretim metotları ile ilgili çalışmaları da yürütmüştür.
Taşkent
1926 yılında Bakü Türkoloji Kurultayı’nda alınan tavsiye kararına göre SSCB’de yaşayan Türk halklarının alfabe sistemini yeniden düzenleme, yani Arap alfabesinden Latin alfabesine geçme çalışması yapılır. Ama bazı Türk Topluluklarında Latin alfabesine geçme süreci yavaş işler. Muhammet Geldiyev, Komitenin birinci toplantısında Türkmence’deki ünlüler hakkında bildiri yapıyor ve Resmi Türkmence’de on altı tane ünlünün olduğunu dile getirir. Geldiyev, Kümüşalı Böriyev’le beraber, edebî Türkmence’nin yazım ve imla kurallarını, ses ve şekil bilgisini standartlaştırmak için ciddî çalışmalar yapmıştır.
Büyük dilci Muhammet Geldiyev, 3 Ocak 1931’de akademik hayatının zirvesinde, fanî hayata veda etmiştir.