Yaşam
Ağaç budama nasıl yapılır?
Ağaç budama nasıl yapılır? Meyve türlerine göre adım adım budama rehberi Budama her ağaç için aynı mıdır? Elmaya atılan makas ile şeftaliye atılan makasın mantığı birbirinden tamamen farklıdır. İşte meyve türlerine göre verimi katlayacak profesyonel budama stratejileri.
1. Elma ve armut: "Merkezi Lider" ile boyu dizginleyin
Yumuşak çekirdekli meyvelerde daha büyük verimi sağlayabilmek için temel hedef, ağacı bodurlaştırmak ve ışığın en alt dallara kadar ulaşmasını sağlamaktır.
AMAN DİKKAT.. Meyve gözü takibi: Elma ve armut genellikle "ambarda" ve "topuz" adı verilen kısa, yaşlı görünen sürgünlerde meyve verir. Budama yaparken bu dalları korumak hayati önem taşır.
DİK DEĞİL, Yatay dallandırma: Dik giden dallar meyveye geç yatar. Dalların 60-70 derecelik açıyla dışa doğru gelişmesi teşvik edilmelidir.
Lider dal: Ana gövdenin (lider) üstünlüğünü koruyun ve ona rakip olan dik sürgünleri temizleyin.
2. Şeftali ve kayısı: "Goblet" ile içini açın
Sert çekirdekli meyveler, özellikle şeftali, budamaya en çok ihtiyaç duyan türlerin başında gelir. Budanmayan bir şeftali ağacı hızla yaşlanır ve verimden düşer.
Bir yaşlı dallar: Şeftali bir yaşındaki dallarda meyve verir. Bu yüzden her yıl eski dallar seyreltilmeli, yeni sürgün oluşumu uyarılmalıdır.
Çanak (Goblet) formu: Ağacın içini tamamen boşaltarak bir çanak şekli verin. Güneş ışığı gövdeye ulaşmazsa, içteki dallar kurur ve meyve sadece ağacın dış yüzeyinde kalır.
Sert müdahale: Şeftali ağacında her yıl dalların yaklaşık %40-50’si seyreltilmelidir.
3. Ceviz ve badem: Güçlü iskelet kurun
Ceviz budaması, ağacın devasa boyutlara ulaşıp hasadın zorlaşmasını engellemek için stratejik bir öneme sahiptir.
Uç alma: Fidan dikiminden itibaren ilk yıllarda "tepe vurma" yapılarak güçlü bir yan dallanma sağlanmalıdır.
Işık yönetimi: Ceviz, iç kısımları gölgede kaldığında meyve dökümü yapar. Ana dallar arasında güneşin süzüleceği kadar geniş mesafeler bırakılmalıdır.
Ağlama dönemine dikkat: Cevizde kalın dal kesimleri, ağacın "öz suyunun akmadığı" derin uyku döneminde veya gözler uyanmadan hemen önce yapılmalıdır.
4. Kiraz ve vişne: Hafif dokunuş, sağlıklı taç
Kiraz ağaçları, yumuşak çekirdeklilere göre budamaya daha duyarlıdır ve sert kesimlerde "zamklanma" yapabilir.
Seyreltme Öncelikli: Kirazda çok sert budama yerine, ışığı engelleyen dalları dipten çıkartmak (seyreltme) daha sağlıklıdır.
Güneş Yanıklığı Riskine Dikkat: Ağacın içini aşırı açmak, ana gövdede güneş yanıklarına ve kanser hastalıklarına yol açabilir. Dengeyi koruyun.
Uç Alma: Dalların aşırı boylanmasını önlemek için sürgün uçları belirli bir seviyede tutulmalıdır.
Budama sonrası 3 kritik koruma adımı
Hangi ağacı budarsanız budayın, kestiğiniz her yerin bir "açık yara" olduğunu ve enfeksiyona açık olduğunu unutmayın:
Hemen İlaçlayın: Budama biter bitmez tüm bahçeye % 2’lik Bordo Bulamacı uygulanmalıdır.
Yaraları Kapatın: 2 cm’den geniş tüm kesim yüzeyleri mutlaka kaliteli bir budama macunu ile kapatılmalıdır.
Alet Hijyeni: Hastalıklı bir ağaçtan sağlıklı ağaca geçerken makasınızı mutlaka dezenfekte edin.