Uzun yıllardır Ortadoğu’ya rejim ihraç etmeye çalışan, Şii asabiyetiyle Irak, Suriye, Lübnan ve Yemen’de yüz binlerce Sünni Müslümanın hunharca katledilmesinde rolü bulunan İran rejimi, haftalardır siyonist İsrail ve ABD’nin öncülüğünde başlatılan halk ayaklanmalarıyla yıkılma tehlikesi yaşıyor. İsrail’e giderek ağlama duvarını ziyaret eden ve Netanyahu ile ailecek görüşen İran’ın devrik Pehlevi Hanedanı’nın veliahtı Rıza Pehlevi, Trump’ı İran’a müdahale çağrısında bulunarak, “Sayın Başkan, bu yaptığım dikkatinizi, desteğinizi ve harekete geçmenizi gerektiren acil bir çağrıdır: İran halkına yardım etmek için müdahale etmeye hazır olun. Ali Hamaney, suçlu rejiminin halkın eliyle sona ermesinden korkarak onları acımasız bir darbeyle tehdit etti. Göstericileri öldürmek istiyor. İnsanlar bir saat içinde tekrar sokaklarda olacak. Sizden yardım istiyorum” dedi. Pehlevi, İran’da ayaklananlara ise, “Özgür dünyanın lideri olarak Başkan Trump, size yardım etmeye hazır. Yakında yanınızda olacağım” mesajını vererek ayaklanmayı şiddetlendirmelerini istedi. Trump da, “Askeri seçenekler de dahil olmak üzere güçlü tepkileri değerlendirdiklerini ve ABD’nin İranlı yetkililerle görüşebileceğini, muhalefetiyle de temas halinde olduklarını” söyledi.

 

BU HAFTAYI ATLATMALI

Dış Politika Uzmanı Vahit Özdemir da, konuya ilişkin Akit’e yaptığı değerlendirmede, şunları dile getirdi: “1925 yılına kadar İran’da yönetim Türklerin elindeydi. Sonra İngilizlerin desteğiyle Pehlevi ailesi şahlık rejimini ilan etti. Bilindiği gibi 1 Şubat 1979’da da İran’a milyonların katıldığı bir karşılamayla dönen Humeyni, Devlet Başkanlığına getirildi ve mevcut rejim bugüne kadar geldi. Şu anda dini lider olan Ali Hamaney, son ayaklanmalar nedeniyle oldukça sıkıştı. Mevcut rejim yanlıları da lehte gösteriler yapmaya başladı. Bu gösterilerde çatışma olur mu olamaz mı onu bilemiyorum. Eğer İran bu haftayı sağ salim atlatırsa bir daha bu rejimi yıkmak zor. Atlatamazsa sıkıntı başlar. Tabii Amerika buraya müdahale edecek ama nasıl edecek? Yani kara harekâtı olmadan İran’ı zapt etmek, kontrol etmek çok zor. Çünkü çok büyük bir ülke, büyük bir nüfusu var. Bu nedenle Gezi benzeri ayaklanmalarla yumuşatmaya çalışıyorlar rejimi. Mevcut Cumhurbaşkanı Urumiye kökenli Türk olan Pezeşkiyan daha mutedil davranıyor, daha aklı başında. Rıza Pehlevi, İsrail’e ve Siyonistlere çok yakın duruyordu. Eğer başarırlarsa onu getirirler. Fakat bu da çok kanlı olur diye düşünüyorum. Tabii kukla bir rejim kuracak. Zaten baba şahı yani ikinci kuşak şahı ayakta tutan İsrail ve Amerika’ydı. Görünüşe göre önümüzdeki günlerde İran’da daha kanlı olaylar olabilir. Her an iç savaşa dönüşebilir ve Türkiye’ye ciddi bir göç dalgası olabilir. Bu da ihtimal dahilinde. Tabii rejim Şii inancından dolayı bunlar Şiiliği ihraç edeceğiz dediler. Bölgede vekalet savaşları şeklinde Irak’ta, Suriye’de, Yemen’de, Lübnan’da ciddi şekilde kan döktüler. Bu yüzden rejimin durumu oldukça zor görünüyor.”

 

GEZİ OLAYLARINA BENZİYOR

Siyaset Bilimi ve Dış Politika Uzmanı Onur Erim de şunları söyledi: “İran’daki olaylar bizdeki Gezi olaylarına benziyor. Gezi olaylarını nispeten kapalı yapmışlardı uluslararası emperyalist güçlere hizmet eden odaklar. İran’da açık açık, aleni olarak yapıyorlar. Yıllardır devrik Şah Muhammed Rıza Pehlevi’nin oğlu Rıza Pehlevi’yi batının aparatta tutması, onu her zaman parlatmaya çalışması olaylardaki dış unsurları ortaya koyuyor. Enteresan bir şekilde, bütün yurt dışındaki mevcut rejimi devirip yerine Rıza Pehlevi’ye yol açan zihniyet, İran bayrağı ile yanında İsrail bayrağını kullanıyor. Bunu da afişe etmekten çekinmiyorlar. İsrail’e maalesef yaptıklarıyla en fazla avantaj yaratan ülke İran’dı. Bunu bazen isteyerek, bazen istemeyerek yaptılar ama maalesef durum buraya kadar geldi. İsrail’in bölgedeki zulmü, yıllardır hep İran üzerinden oynanan oyunlarla sahnelenmişti. Şimdi de buna devam ediyorlar. Bakıyorsunuz, normalde en İsrail karşıtı rejim olarak görünüyor. Ama her şey bir şekilde İsrail’e yarıyordu. Yaşanan olaylar, şu anki rejim yerle bir olmasa da rejim üstünde büyük baskı oluşturmaya başladı. Rejimi yıkmasa da sallayacak bu olaylar. İran bizim komşumuz. Kadim bir millet. Türkiye ile birlikte bölgedeki tek ulus devleti. Oranın herhangi bir büyük çalkantıya maruz kalması hem bizi komşu olarak üzer hem bölgedeki bu gerginlik ve düzensizlik bizim de zor günler geçirmemize neden olur. Türkiye’nin tutarlı duruşu, tutarlı dış politikası umarız İran’a da örnek olur. İran, bölgedeki hiçbir ülkeye benzemez. İran’da patlayacak bir iç savaş Allah korusun bölgede çok daha uzun vadeli olur, çok daha derin yaralar bırakır. O yüzden hiçbir ülke karlı çıkmaz.”