Uzay yolculuğunun insan sağlığı üzerinde etkilerine dair yapılan yeni bir araştırma, astronotların beyninin uzay görevleri sonrasında hem konum hem de şekil değiştirdiğini ortaya koydu. Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, mikro yerçekimi koşullarına maruz kalan astronotların beyinleri kafatası içinde 'yukarı ve geriye doğru' yer değiştiriyor.

ASTRONOTLARIN BEYNİNDE DEFORMASYONLAR OLUŞUYOR

Araştırmada, uzaydan dönen astronotların özellikle duygusal ve motor işlevlerden sorumlu beyin bölgelerinde belirgin kaymalar gözlemlendi. Çalışmada ayrıca beynin üst ve ast bölümleri arasında farklı yönlerde ve doğrusal olmayan deformasyonlar oluştuğu ifade edildi.

Bilim insanları, 26 astronotun uzay görevleri öncesi ve sonrası çekilen emar görüntülerinden edinilen verileri, Dünya'da bulunan 24 sivil katılımcının uzun süreli 'baş aşağı eğimli yatak istirahati' sırasında alınan beyin taramalarıyla karşılaştırdı. Uzmanlar, bu yönetimin uzaydaki sıvı kaymasını taklit etmek amacıyla yapıldığını belirtti.

GÖREV SÜRESİ BEYİN ÜZERİNDEKİ ETKİYİ ARTIRIYOR

Karşılaştırma sonucunda, Dünya’daki katılımcılarda da benzer beyin değişimleri tespit edilirken, astronotlarda bu kaymaların daha belirgin olduğu görüldü. Araştırmacılar, özellikle uzun süreli uzay görevlerinin beyin üzerindeki etkilerinin daha güçlü olduğuna dikkat çekti.

Çalışmada, uzay uçuşuyla ilişkili bu beyin yer değiştirmeleri ve şekil değişikliklerinin sağlık ve insan performansı açısından ne anlama geldiğinin henüz tam olarak bilinmediği vurgulandı. Araştırmaya göre beyin deformasyonlarının büyük bölümü, astronotların Dünya’ya dönüşünden sonraki altı ay içinde toparlansa da bazı değişikliklerin kalıcı olabildiği gözlemlendi.

Çalışmanın yazarlarından, Florida Üniversitesi'nden Prof. Rachael Seidler, uzayda geçirilen sürenin beyin üzerindeki etkilerde belirleyici rol oynadığını söyledi. Seidler, bir yıl süren görevlerde bulunan astronotlarda en büyük değişimlerin görüldüğünü, iki haftalık görevlerde bile bazı etkilerin tespit edildiğini ifade etti.

NASA 'ERKEN TAHLİYE' KARARI VERMİŞTİ

Öte yandan NASA, geçen hafta yaptığı açıklamasında Şubat ayında dönmesi planlanan Crew-11 ekibindeki astronotlarının 'tıbbi sorun' nedeniyle erken tahliye edileceğini açıklamıştı.

Kurum yetkililerinden yapılan açıklamada, söz konusu durumun acil bir tehlike oluşturmadığı belirtilerek, “Bu, mikro yerçekimi ortamında ortaya çıkabilen tıbbi durumlardan biri” ifadeleri kullanıldı. Olayla ilgili tıbbi ayrıntılar ise paylaşılmadı ancak Crew-11 ekibinin erken tahliyesi, Uluslararası Uzay İstasyonu tarihinde bir ilk olarak kayıtlara geçti.

{galleryalbum id:140211 slug:'astronotlarin-bilinmeyen-dunyasi-uzayda-yapilmasi-yasak-olanlar'}