Japonya’ya ait özel araştırma gemisi Chikyu, Shizuoka Limanı’ndan demir alarak Tokyo’nun yaklaşık 1900 kilometre güneydoğusunda bulunan Minamitori mercan atolüne doğru yola çıktı. Görevin merkezinde, deniz seviyesinin 6 bin metre altındaki metal açısından zengin çamurun doğrudan gemiye çıkarılması bulunuyor. Bu deneme, derin deniz madenciliği alanında dünya çapında bir ilki temsil ediyor.

 

Ekonomik güvenlik için stratejik hamle

Derin deniz madenciliği girişimi, Japonya için yalnızca bilimsel bir deney değil, aynı zamanda ekonomik ve jeopolitik güvenliğin önemli bir parçası olarak görülüyor.

Nadir toprak elementleri; elektrikli araç bataryaları, ileri elektronik sistemler ve savunma sanayii için kritik öneme sahip. Japonya, bu hammaddelerin halen yaklaşık yüzde 60’ını Çin’den ithal ediyor. 2010 yılında bu oran yüzde 90 seviyesindeydi. Ancak Pekin’in ihracat kısıtlamalarını zaman zaman diplomatik baskı unsuru olarak kullanması, Tokyo’yu alternatif kaynak arayışına itti.

Proje sorumlusu Shoichi Ishii, bu aşamaya gelinmesinin yedi yıllık yoğun bir hazırlık sürecinin sonucu olduğunu belirtti. Ishii’ye göre, 6 kilometre derinlikten maden çıkarılması, küresel ölçekte bir teknolojik rekor anlamına geliyor ve Japonya’nın kendi hammadde altyapısını kurmasının önünü açıyor.

 

Ağır nadir topraklar radar altında

Özellikle hibrit ve elektrikli araçlarda kullanılan güçlü mıknatıslar için gerekli olan ağır nadir toprak elementleri, Japon sanayisi açısından kritik öneme sahip. Bu malzemelerin neredeyse tamamı şu anda yalnızca Çin’den temin ediliyor. Derin denizden elde edilmesi planlanan kaynaklar, bu bağımlılığı kırmayı ve arz güvenliğini artırmayı amaçlıyor.

 

Dev bütçe, uzun vadeli plan

Chikyu gemisinde 130 kişilik mürettebat ve bilim insanı görev yapıyor. Yaklaşık bir ay sürmesi planlanan seferin şubat ortasında tamamlanması bekleniyor. Japon hükümeti, 2018’den bu yana derin deniz madenciliği araştırmaları için yaklaşık 40 milyar yen (yaklaşık 250 milyon dolar) kaynak ayırdı.

Rezervlerin büyüklüğüne ilişkin henüz net bir veri bulunmuyor. Ancak testlerin başarıyla sonuçlanması halinde Japonya, Şubat 2027 itibarıyla tam ölçekli endüstriyel üretime geçmeyi hedefliyor. Bu adım, küresel nadir toprak piyasasında dengeleri değiştirebilecek potansiyele sahip.