POLITICO’da yayımlanan analizde, Trump dönemiyle birlikte transatlantik ittifakın fiilen dağıldığı, dünyanın güç esaslı çok kutuplu düzene girdiği ve Avrupa’nın kendi savunma ve jeopolitik kapasitesini güçlendirmediği takdirde küresel siyasette edilgenleşeceği vurgulandı.

POLITICO’da Mark Leonard imzasıyla yayımlanan değerlendirmede, “uluslararası liberal düzen”in sona erdiği ve Batı blokunun içten bölündüğü ifade edildi. Yazıya göre Trump’ın dış politikası, Avrupa’yı ortak değil tali aktör konumuna itiyor. ABD’nin Venezuela müdahalesi ve Grönland üzerindeki talepleri, Washington’ın artık müttefiklerine karşı dahi güç dili kullandığını gösteren örnekler olarak sunuluyor.

Avrupa Dış İlişkiler Konseyi ve Oxford Üniversitesi tarafından Kasım 2025’te yapılan geniş kapsamlı kamuoyu araştırmasına atıf yapan Leonard, Avrupalıların ABD’yi müttefik olarak görme oranının ciddi biçimde düştüğünü aktarıyor. Almanya, Fransa ve İspanya gibi ülkelerde Washington’a yönelik güvensizliğin belirginleştiği, İsviçre’de ise bu algının daha da sertleştiği belirtiliyor. Yazıda bu tablo, transatlantik bağların toplumsal düzeyde de çözüldüğünün göstergesi olarak yorumlanıyor.

 

Analizde küresel dengelerin ABD’den Çin’e doğru kaydığı vurgulanırken, Güney Afrika, Brezilya ve Türkiye gibi ülkelerde Pekin’le ilişkilerin önümüzdeki yıllarda daha da derinleşeceğine dair beklentinin güçlendiği aktarılıyor. Rusya ve Ukrayna örnekleri üzerinden de, Washington’a olan güvenin zayıfladığı, Avrupa’nın ise giderek daha merkezi bir aktör olarak algılanmaya başladığı ifade ediliyor.

Yazı, Avrupa liderlerinin kamuoyu karşısında pasif bir görüntü sergilediğini, buna karşılık halkların savunma harcamalarının artırılmasına, zorunlu askerliğin geri getirilmesine ve Avrupa merkezli caydırıcılık mekanizmalarının tartışılmasına daha açık bir tutum benimsediğini savunuyor.

Leonard’a göre dünya artık “kurallara dayalı düzen” söylemiyle değil, güç alanları üzerinden şekilleniyor ve Avrupa bu tabloda ya kendi kutbunu kuracak ya da başkalarının etki alanında sürüklenen bir seyirciye dönüşecek.