Teknoloji
Wikipedia resti çekti: Yapay zekâ devlerine ‘adil pay’ çağrısı
Wikipedia, içeriklerinin yapay zekâ şirketleri tarafından yoğun biçimde kullanılmasının oluşturduğu altyapı yüküne dikkat çekerek Amazon, Meta ve Microsoft gibi devlerle yeni ortaklıklar kurduğunu ve bu şirketlerin platformun sürdürülebilirliğine daha fazla katkı sağlaması gerektiğini vurguladı.
Çevrimiçi ansiklopedi Wikipedia, aralarında Amazon, Meta ve Microsoft'un da bulunduğu yapay zekâ (AI) teknoloji şirketleriyle yeni ortaklıklar kurduğunu duyurdu.
Wikipedia ile yapılan anlaşma, Wikipedia'nın içeriğinin yapay zekâ şirketlerine yeniden kullanılmasına ve dağıtılmasına olanak tanıyan ticari ürünü Wikipedia Enterprise'ın bir parçası.
Son yıllarda, yapay zekâ veri modellerini eğitmek için Wikipedia içeriğini kullandıkça, ücretsiz platformun altyapısı yeni bir baskıyla karşı karşıya kaldı.
Wikipedia'nın kurucusu Jimmy Wales, "Sunucularımızı kesinlikle zorluyorlar. Biz de onları kurumsal ürünlerimize kaydolmaya ve bunları kullanmaya teşvik ediyoruz ki onlara bir besleme sağlayabilelim," diyor.
Wikipedia’nın arkasındaki kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Vakfı, gelirini büyük ölçüde milyonlarca bireyden gelen bağışlarla sağlıyor.
Vakıf, bu bağışların amacının ticari yapay zekâ gelişimini desteklemek değil, bilgiye ücretsiz ve açık erişimi sürdürmek olduğunu vurguluyor.
Kuruculardan Jimmy Wales, “İnsanlar bu devasa yapay zekâ şirketlerini sübvanse etmek için bağış yapmıyor,” diyerek eleştiride bulundu. Yani diyorlar ki, "Web sitemizi öylece alamazsınız, doğru yoldan gelmeniz gerekiyor.’”
Büyük dil modelleri (LLM) gibi yapay zekâ sistemleri, bugün Wikipedia içeriğinin en büyük kullanıcıları arasında yer alıyor ve bu durum, sitenin sunucuları üzerinde giderek artan bir yük oluşturuyor.
Wikimedia Vakfı CEO'su Maryana Iskander, "Bizim yürüttüğümüz bir izleyici de dahil olmak üzere çoğu veri kaynağının, büyük dil modellerinin ve birçok yapay zeka aracının da cevap verebilmelerine yardımcı olmak için Wikipedia'yı kullandığı bir zamanda insanların Wikipedia'ya daha fazla güvendiğini gösterdiğini söyleyebilirim" dedi.
Gönüllüler tarafından işletilen platformun halihazırda Google ile 2022'de duyurulan bir anlaşması ve Anthropic, Perplexity ve Fransız Mistral AI gibi daha küçük yapay zekâ oyuncularının yanı sıra arama motoru Ecosia ile de başka anlaşmaları var.
Wikipedia’nın kurucusu Jimmy Wales, sitenin içeriğinden büyük ölçüde yararlanan yapay zekâ şirketlerinin, platformun sürdürülebilirliğine daha fazla katkı sağlaması gerektiğini söyledi.
Wales, “Bu şirketlerle iş birliği yaparken temelde şunu söylüyoruz: Wikipedia’yı kullanıyorsunuz — herkesin Wikipedia’ya ihtiyacı var — çünkü insan küratörlüğünde bilgiye güveniyorsunuz. O halde, bize yüklediğiniz maliyetin adil payını ödemeniz gerekiyor,” dedi.