Sentez kelimesi, günlük dilde ve özellikle akademik alanlarda sıklıkla karşımıza çıkan, kökeni itibarıyla bir araya getirme ve bütünleştirme fikrini taşıyan bir kavramdır. Kelimeyi arayanlar genellikle hem temel tanımını hem de farklı bilim dallarındaki spesifik kullanımlarını merak etmektedir. Temelde, iki ayrı maddenin, fikrin veya durumun birleşerek üçüncü, yeni bir sonuç veya bütün oluşturması durumunu ifade eder.

 

TDK'ya Göre Sentez Kelimesi Ne Anlama Geliyor?

Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğüne göre sentez kelimesi, kullanıldığı disipline bağlı olarak iki ana anlam taşır. İlk anlamı, kimya biliminde kullanılan karşılığıdır: Maddeleri veya elementleri bir araya getirerek farklı bileşikler oluşturma işlemi. İkinci ve daha soyut anlamı ise felsefe alanında geçerlidir. Felsefede sentez, bireşim olarak da bilinir ve yalından karmaşık olana, zorunludan olasıya veya genelden özele doğru ilerleyen bir düşünme biçimini ifade eder.

 

Kimya ve Felsefedeki Sentez Kullanım Farkları

Sentez kavramı, bilim dallarında "sentezlemek" fiiliyle birlikte kullanılır ve her alanda spesifik bir süreci tanımlar. Kimyada sentezlemek, laboratuvar ortamında iki ayrı kimyasalın tepkimeye sokularak yeni bir bileşik elde edilmesi sürecini ifade eder. Örneğin, hidrojen ve oksijenin bir araya getirilerek su (H₂O) oluşturulması kimyasal bir sentez örneğidir.

Felsefi bağlamda sentez ise daha çok fikirlerin veya düşüncelerin birleştirilmesi anlamına gelir. Bu kullanımda, genellikle bir tezin (iddia) ve bir antitezin (karşıt iddia) çatışmasından doğan, her iki fikri de kapsayan üçüncü ve daha gelişmiş bir sonuç (sentez) ortaya çıkar. İki farklı düşüncenin veya teorinin birleştirilerek yeni bir felsefi bakış açısı oluşturulması, felsefede sentezleme olarak kabul edilir. Bu, sadece birleştirme değil, aynı zamanda yeni bir bütün oluşturma sürecidir.