Dünya
Dolar çöküşte: Küresel belirsizlik sürüyor Asya'dan büyüme sinyali
ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ın satın alınması talebiyle Avrupa ülkelerine yönelik başlattığı yeni gümrük vergisi tehdidi, küresel para piyasalarında taşları yerinden oynattı. Haftaya sert bir başlangıç yapan dolar, artan siyasi risk primi ve politika belirsizliği nedeniyle rakipleri karşısında değer kaybederken; yatırımcılar güvenli liman arayışına girdi.
Hafta sonu yaptığı açıklamalarla tansiyonu yükselten Trump, ABD’nin Grönland’ı satın almasına onay verilene kadar 1 Şubat’tan itibaren sekiz Avrupa ülkesine (Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Hollanda, Finlandiya ve Birleşik Krallık) ek yüzde 10 gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu. Avrupa Birliği (AB) kanadından bu hamleye tepkiler gecikmedi. Başta Fransa olmak üzere önde gelen AB ülkeleri, bu durumu "şantaj" olarak nitelendirerek benzeri görülmemiş ekonomik karşı önlemlerle yanıt verileceği sinyalini verdi.
Piyasaların ilk tepkisi: "Önce panik, sonra toparlanma"
Döviz piyasalarında Asya işlemlerinin ilk saatlerinde Euro (EUR) ve Sterlin (GBP) satış baskısıyla karşılaştı. Euro son yedi haftanın, sterlin ise son bir ayın en düşük seviyelerini test etti. Ancak bu düşüş kalıcı olmadı. Gün ilerledikçe yatırımcılar, Trump’ın bu hamlesinin ABD dolarının (USD) uzun vadeli güvenilirliğine zarar vereceğini değerlendirmeye başladı.
Bu bakış açısıyla Euro kayıplarını telafi ederek 1,1623 dolar seviyesine, sterlin ise 1,3390 dolara tırmandı. Doların asıl kaybı ise "güvenli liman" olarak kabul edilen para birimleri karşısında yaşandı: İsviçre Frangı: Dolar karşısında %0,36 değer kazandı (0,7993). Japon Yeni: Dolar karşısında %0,24 güçlendi (157,74). Dolar Endeksi: Hafif düşüşle 99,18 seviyesine çekildi.
"Siyasi risk primi doların üzerinde"
ANZ Asya Araştırmaları Başkanı Khoon Goh, piyasadaki bu ters hareketi "politika belirsizliği" ile açıklıyor. Normal şartlarda gümrük vergisi tehditlerinin rakip birimleri zayıflatması beklenirken, ABD kaynaklı bu tip agresif çıkışların dolar üzerinde bir "siyasi risk primi" yarattığını belirten Goh, şu değerlendirmede bulundu:
"Geçen yıl 'Kurtuluş Günü' tarifelerinde de gördüğümüz gibi, ABD kaynaklı politika belirsizliği arttığında piyasalar dolardan kaçıyor. Tarifeler Avrupa'yı tehdit ediyor gibi görünse de aslında faturayı, ABD varlıklarına olan güvenin sarsılmasıyla dolar ödüyor."
Asya'dan büyüme sinyali
Piyasalar Grönland gerilimiyle çalkalanırken, Asya’dan gelen veriler bir nebze olsun denge sağladı. Çin ekonomisi dördüncü çeyrekte yıllık bazda %4,5 büyüyerek beklentilerin üzerine çıktı. Bu veriyle birlikte Yuan (CNY) dolar karşısında istikrarlı duruşunu korurken, Avustralya doları genel riskten kaçış eğiliminin etkisiyle hafif bir düşüş yaşadı. Yeni Zelanda doları ise günü yükselişle karşılayan nadir para birimlerinden biri oldu.
Bu krizin derinleşip derinleşmeyeceği, Şubat ayına kadar Avrupa ve ABD arasında yürütülecek olan diplomatik trafiğe bağlı görünüyor.