Petrol ve gaz gelirleri geçen yıl pandemi döneminden bu yana en düşük seviyeye inen Rusya, bütçedeki büyüyen açığı kapatmak amacıyla Ulusal Refah Fonu’ndan döviz ve altın satışını hızla artırıyor.
Bütçedeki büyüyen açık, Moskova’yı Ulusal Refah Fonu’nun (URF) likit varlıklarını daha hızlı nakde çevirmeye itiyor. Petrol ve gaz gelirleri pandemi döneminden bu yana en düşük düzeyine inerken, aralıkta yıllık bazda iki kat gerileyen gelirler Maliye Bakanlığı’nı rezerv satışlarını artırmaya zorladı.

Maliye Bakanlığı, 16 Ocak–5 Şubat döneminde URF’den günlük 12,8 milyar ruble (yaklaşık 160 milyon dolar) tutarında Çin yuanı ve altın satacak. Toplam hacim 192,1 milyar rubleye (yaklaşık 2,4 milyar dolar) ulaşacak. Interfaks’a göre bu tempo, pandemi yıllarındaki günlük 11,4 milyar rublelik satış hızını aşarak fon tarihindeki en yüksek operasyon seviyesini işaret ediyor. Aralık ayında günlük satış 5,6 milyar rubleydi; yeni program, bu seviyenin 2,3 katı.

 

GELİR DARALMASININ NEDENLERİ

Analistler, hızlanan satışları Rus petrolüne uygulanan fiyat indiriminin derinleşmesine bağlıyor. Alfa-Bank Başekonomisti Natalya Orlova, Ural petrolünün aralıkta ortalama varil fiyatının 39 dolara kadar gerilediğini, oysa 2026 bütçesinin 59 dolar varsayımıyla yapıldığını belirtiyor. Bu fark, petrol ve gaz gelirlerinin hedefin gerisine düşmesine yol açıyor.

Maliye Bakanlığı, 2026 bütçesinde petrol ve gazdan 8,9 trilyon ruble (yaklaşık 111 milyar dolar) vergi geliri bekliyor. Ancak ekonomist Dmitriy Polevoy, fiili tahsilatın 1,1–1,4 trilyon ruble (14–18 milyar dolar) daha düşük kalabileceğini hesaplıyor. MMI analistlerine göre bütçe açığı 2,5–3 trilyon rubleye (31–38 milyar dolar) kadar genişleyebilir; bu senaryoda fonun likit varlıklarının tükenme riski doğuyor.

 

MEVCUT REZERV DURUMU

Yıl başı itibarıyla URF’de 4,1 trilyon ruble (yaklaşık 51 milyar dolar) likit varlık bulunuyordu. Operasyon öncesi fonun serbest kaynakları, Merkez Bankası hesaplarında döviz ve altın olarak tutuluyordu. 2008’de kurulan URF, enerji gelirlerine dayalı mali tampon işlevi görüyor.

Askeri operasyon öncesinde fonun likit varlıkları 113,5 milyar dolar düzeyindeydi ve altın rezervi 405,7 tondu. O tarihten bu yana altın stokunun yaklaşık yüzde 60’ı satılarak 173 tona geriledi. Toplam serbest kaynaklar 52,3 milyar dolara inerken, döviz rezervleri 209,15 milyar yuana düştü; bu, fonun kuruluşundan bu yana görülen en düşük seviye olarak öne çıkıyor.