İsrail'de Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetinin, bütçe ve askerlik yasası konularında yaşanan krizler nedeniyle erken seçim riskiyle karşı karşıya kaldığı kritik bir süreçte olduğu belirtiliyor.

Netanyahu hükümeti, meclisin mart sonunda feshedilmesini önlemek ve erken seçimin önüne geçmek amacıyla 2026 yılı bütçesine bu hafta ilk oylamada onay almaya çalışıyor.

Hükümetin bütçe için en geç 31 Mart'a kadar meclisten onay alması gerekiyor. Bütçenin ilk onayı ve nihai onayı arasında en az 60 gün olması şartı bulunuyor.

Netanyahu, bütçenin geçmesi için koalisyon ortağı olan ve dindar Yahudilerin askerlikten muaf tutulmasını öngören yasanın çıkarılması için baskı yapan "Haredi" partilerinin desteğine ihtiyaç duyuyor.

 

Meclisin feshedilmesi ihtimali

İsrail'in Maariv gazetesi konuya ilişkin değerlendirmesinde, "Hükümet kurulduğundan bu yana en hassas siyasi sınavlardan biriyle karşı karşıya. Bütçe ve askerlik yasası krizleri, hükümeti feshedilmesi ve seçime gidilmesi senaryosuna sürüklenmekle tehdit ediyor." ifadeleri yer aldı.

Yedioth Ahronoth gazetesi ise Maliye Bakanlığı yetkililerine dayandırdığı haberinde, "İsrail'de genel seçimler temmuz ayında mı yapılacak?" sorusuyla konuyu gündeme taşıdı.

Haberde, "Maliye Bakanlığından üst düzey yetkililer, 2026 bütçesinin bu hafta ilk onaydan geçmemesi durumunda, son mühlet olan 31 Mart tarihinden önce yasama sürecini tamamlamanın imkansız hale gelebileceği uyarısında bulunuyor." değerlendirmesine yer verildi.

 

Netanyahu'dan Haredi partilerine güvence

Hükümetin meclisteki çoğunluğu için kritik öneme sahip olan 18 sandalyeye sahip Haredi partilerinin (Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği) ise askerlik yasası geçmeden bütçeye destek vermeyi reddettiği belirtiliyor.

İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberinde, Netanyahu’nun dindar partilerin desteğini "garanti altına almak için söz verdiği" ifade edildi.

Haberde, Netanyahu'nun Dış İlişkiler ve Savunma Komitesi Başkanı Boaz Bismuth'a "askerlik yasasıyla ilgili görüşmelerin yaklaşık iki hafta içinde tamamlanması ve ardından nihai oylama için genel kurula sunulması konusunda baskı yaptığı" kaydedildi.

Haredi partilerinin de bütçeye ilk oylamada destek vermesi beklenirken, nihai onay için askerlik yasasının tamamlanmasını şart koştuğu belirtiliyor.

 

Haredilerin askere alınması tartışması

İsrail yasalarına göre 18 yaşını geçen herkesin zorunlu askerlik hizmetini yapması gerekirken, Ultra-Ortodoks Yahudilerin (Haredi) askerlikten muaf tutulması yıllardır ülkede tartışılıyor.

İsrail Yüksek Mahkemesi, 25 Haziran 2024'te Haredi erkeklerin zorunlu askerlikten muaf tutulmasının yasal dayanağının bulunmadığına ve askerliğe uygun olanların göreve alınması gerektiğine karar vermişti.

Hükümetin askere alınmaya uygun yaklaşık 80 bin Haredi erkekten 24 binine askerlik celbi gönderdiği, temmuz 2025 itibarıyla 2025-2026 askerlik yılı için "havuz" olarak tanımlanan grubun geri kalanına emir göndereceği kaydedilmişti.

Haredilerin askerlikten muaf tutulmasını sağlayacak bir yasanın çıkarılmaması nedeniyle Başbakan Binyamin Netanyahu'nun Haredi koalisyon ortakları hükümetten istifa ettiğini açıklamış, meclis oturumlarını boykot etmeye başlamıştı.