Türkiye’nin İslam ülkeleri ile Gazze, Suriye, Lübnan, İran’a yönelik saldırılara karşı tedbir alınması yönündeki yoğun diplomasi trafiğinin ardından İslam İşbirliği Teşkilatı’ndan da kritik bir adım geldi. İİT Genel Sekreteri Brahim Taha ve Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Pekin’de bir araya gelerek Çin ve İslam ülkeleri arasında savunma alanında işbirliğine ilişkin görüşmelerde bulundu. Çin Dışişleri Bakanlığı’ndan görüşmeye ilişkin, “Çin, gelişmekte olan ülkelerin meşru hak ve çıkarlarını korumak ve orman kanununa geri dönülmesine karşı çıkmak için İslam ülkeleriyle iş birliği yapmaya hazırdır” denildi.

DÜNYA NİHAYET KAVRADI

 

Konuya ilişkin Akit’e görüşlerini aktaran Uluslararası İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. Ali Fuat Gökçe, şunları dile getirdi: “ABD’nin Trump dönemi ve öncesi de dahil olmak üzere izlediği emperyalist politikaların uygulanma yöntemi her dönem farklı olmuştur. Trump öncesinde siyasal alanla birlikte askeri seçenekler ön planda tutuluyordu. Trump’ın göreve gelmesiyle birlikte ülke içinde aşırı sağcı, ırkçı, hükümet karşıtı ve dini motifli grupların yükselişi ortaya çıkarken dış politikada ise önce tehdit ve baskı politikası ardından ekonomik yaptırımlar ve en son olarak ise askeri seçenek uygulanmaktadır. Bu durum ilk başlarda kafasını kuma gömen birçok ülkeyi dahi rahatsız etmiştir. Bir de İslam coğrafyasında ABD ve Batı’nın ‘Hepsi adına kirli işlerini yapan’ İsrail eklenince, kafasını kuma gömenler de ortaya çıkmaya başladı. Biraz geç olsa da İİT üyesi ülkelerin politika değiştirme arzusu oldukça önemli. Bu ülkelerin yeni politikalarını ne kadar sürdürebilecekleri önemli. Çünkü her birinin bir şekilde ABD ile olan iktisadi, siyasi bağı önlerine engel olarak çıkabilir.

DENGE AÇISINDAN ÖNEMLİ

 

“Böyle bir ittifak gerçekleşirse denge kurma açısından oldukça önemli hale gelecektir. ABD’nin haydut ve korsan politikalarına karşı her gün Trump’ın dünyanın çeşitli coğrafyalarından herhangi bir yerini hedef almasını beklemektense ön almak daha iyi olacaktır. Rusya ve Çin’le işbirliği yapmak onların ideolojisi almak anlamına gelmemelidir. Bu saldırgan politikalar onları da tehdit eder hale gelmektedir. Pasifik’te ve Atlantik’te her gün onların da ticaret gemileri hedef alınmaktadır. Dolayısıyla onların da bu birlikteliğe ihtiyacı olduğu aşikârdır. Dünya’nın Trump’ın Venezuela, İran, Gröndland’dan sonra sıra hangi coğrafyaya ya da hangi ülkeye gelecek diye tartıştığı ortamdan bir an önce uzaklaşması ve eyleme geçmesi gerekir. Buna en çok ihtiyacı olan coğrafya ise İslam coğrafyasıdır. Afrika’da Trump’ın atacağı ilk adımın da İslam coğrafyasını kapsayacağını unutmamak gerekiyor.” Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Mustafa Öztop da konuya ilişkin şunları söyledi:

YENİ BİR MİLLETLER TOPLULUĞU

 

“Dünyada ABD karşıtı konumlanan ve İsrail karşıtı tavır alan ülkelerin tutumları, kendi benimsedikleri pozisyonlarına uygun şekilde Filistin-İsrail çatışmasındaki güç dengesizliğine karşı ortak hedeflerde buluşturulabilir. Keneth Waltz’a göre devletler, güç değil güvenlik arayışı nedeniyle her zaman daha zayıf olanla birlikte saf tutmak mecburiyetindedirler. Stephen Walt ise ittifakların güce karşı değil tehdide karşı kurulduğunu savunmaktadır. İsrail’in durdurulması için somut adıma ihtiyaç var. Lahey Grubu, İsrail’in hukuk tanımazlığına karşı bir direnç olarak kuruldu. Latin Amerika ülkeleri ABD’nin Venezuela müdahalesi sonrası ortak bir bildiri yayınladı. Bazı Avrupa devletleri de İsrail’in insanlık dışı uygulamalarına karşı ortak bir bildiri yayınlamıştı. Son olarak da Çin, BM’den sonra en çok sayıda üyeye sahip örgüt olan İİT ile ABD’nin tek taraflı yaklaşımlarına karşı işbirliği mesajı verdi. Daha önce İsrail ve ABD karşısında konumlanan ülkelerin bir Barış Konferansı çerçevesinde bir araya gelebileceğini 7. Sakarya Ortadoğu Kongresi’nde bildiri olarak sunmuş Çin ve Rusya’nın bu oluşuma duyarsız kalamayacağını ifade etmiştim. Şimdi bu fikri zemine muvafık gelişmeler peşi sıra geliyor. Gelişmelerin uluslararası sistemde reform çalışmalarını hızlandırması veya yeni bir milletler topluluğu teşkilini tartışmaya açması muhtemel.”