Dünya
ABD ile Kanada arasındaki 1930'ların işgal planı gündemde: Trump’ın 'tek kıta' vizyonu Ottawa'yı alarma geçirdi
ABD ile Kanada arasındaki yüzyıllık "dostluk" köprüleri, Trump’ın ilhak imaları ve sosyal medyadaki tartışmalı paylaşımlarıyla sarsılıyor. Bir zamanlar tarih kitaplarının tozlu sayfalarında kalan "War Plan Red" (Kırmızı Savaş Planı) yeniden konuşulurken, Kanada ordusu tarihinde ilk kez komşusundan gelebilecek bir saldırıya karşı "gayrinizami harp" hazırlığına başladı.
Trump’ın Kanada'yı "51. eyalet" olarak nitelendirmesi ve kıtanın birleşmesi yönündeki söylemleri, Ottawa'da alarm zillerini çaldırdı. Kanada Silahlı Kuvvetleri, olası bir ABD müdahalesine karşı pusu, sabotaj ve dron savaşını içeren savunma modelleri üzerinde çalışıyor.
The Guardian'da yer alan habere göre, Kuzey Amerika, tarihinin en gerilimli diplomatik krizlerinden birini yaşıyor. ABD'nin 1930'lu yıllarda hazırladığı ve Kanada'yı işgal etmeyi öngören gizli "Kırmızı Savaş Planı", Donald Trump'ın Batı Yarımküre'deki Amerikan üstünlüğünü simgeleyen "Donroe Doktrini" ile yeniden hayat buldu. Trump'ın Kanada ve Grönland'ı ABD bayrağı altında gösteren yapay zeka haritaları paylaşması ve sınır hattını "cetvelle çizilmiş geçici bir çizgi" olarak tanımlaması, Kanada'da "varoluşsal bir tehdit" olarak yankı buldu. Geçtiğimiz yıl yapılan anketlerde Kanadalıların yüzde 43'ünün bir askeri saldırıyı "muhtemel" görmesi üzerine, Kanada ordusu konvansiyonel savunmanın ötesine geçerek Afganistan tarzı bir direniş stratejisi geliştirmeye başladı.
Bir zamanlar tarihsel bir tuhaflık olarak görülen bu planlar, ABD'nin Batı Yarımküre'deki "üstünlük" vizyonunu agresif bir şekilde canlandırmasıyla Kanada'da derin bir endişeye yol açtı.
Ocak ayı başında Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun ABD güçlerince yakalanması ve Trump'ın sosyal medyada Kanada, Grönland ve Venezuela'yı ABD bayrağıyla kaplı gösteren yapay zeka ürünü bir harita paylaşması, Ottowa'da "varoluşsal bir tehdit" olarak algılandı.
SINIR ÇİZGİSİNE DAİR TARTIŞMALI YORUMLAR
Trump, Kanada Başbakanı Mark Carney ile yaptığı bir görüşmede, iki ülke arasındaki yüzyıllardır süregelen sınırı "birinin cetvelle çizdiği düz bir çizgi" olarak nitelendirmiş ve kıtanın birleşmiş olmasının "olması gereken durum" olduğunu savunmuştu.
Geçtiğimiz yıl Kanada'yı ABD'nin "51. eyaleti" yapma fikrini defalarca dile getiren Trump, bu söylemini gümrük vergileri ve sınır güvenliği tartışmalarıyla da ilişkilendirdi.
KANADA ORDUSU “GAYRİNİZAMİ HARP” SENARYOLARI ÇALIŞIYOR
Globe and Mail gazetesinin haberine göre, Kanada Silahlı Kuvvetleri bir asırdır ilk kez olası bir ABD işgaline karşı savunma modelleri üzerinde çalışmaya başladı. Yapılan değerlendirmelerde şu noktalar öne çıkıyor:
Hızlı Çöküş Riski:Konvansiyonel bir saldırıda Kanada'nın stratejik noktalarının sadece birkaç gün içinde düşebileceği öngörülüyor.
Direniş Stratejisi:Ordunun, Afganistan'da Sovyet ve ABD güçlerine karşı kullanılan pusular, sabotajlar ve dron savaşını içeren "isyan tarzı" taktiklere odaklandığı belirtiliyor.
Vulnerability (Kırılganlık):Uzmanlar, Kanada'nın on yıllardır ABD'nin "iyiniyetine" bağımlı olduğunu, ancak bu güvenin hızla ortadan kalktığını vurguluyor.
GRÖNLAND VE “DONROE DOKTRİNİ”
Trump yönetimi, ulusal güvenlik gerekçesiyle Grönland'ın ilhakı için de baskıyı artırdı.
Kendi ismiyle James Monroe’nun ismini birleştirerek "Donroe Doktrini" olarak adlandırdığı yaklaşım çerçevesinde, Batı Yarımküre'nin tamamen ABD kontrolünde olması gerektiğini savunuyor.
2025 yılında yapılan bir anket, Kanadalıların yüzde 43'ünün önümüzdeki beş yıl içinde bir ABD askeri saldırısını "muhtemel" gördüğünü ortaya koydu.