Ahmed Bâbâ b. Ahmed b. Îsâ b. Mûsâ el-Vâiz, Gana’nın orta kesiminde bulunan Kumasi (Kûmâsî, Kûmâse) şehrinde doğdu. İlim ve tasavvuf ehli bir aileye mensuptur. Nijerya’nın kuzeyinde Sokoto’da yaşayan Fûlânîler’den olan babası Gana’ya göç ederek Kumasi’ye yerleşmişti. O bölgede bir kadının kendi kocasını özel adıyla anması ayıp sayıldığından annesi Haciyâ Meryem Mey de babasının adını taşıyan oğluna “bâbâ” diye hitap etmiş, o da adıyla birlikte bu lakapla anılmıştır.

Ayrıca bölgedeki âdete uygun biçimde kendisi için Vatanî (“Ḥubbü’l-vaṭan mine’l-îmân” sözünden hareketle) nisbesini lakap olarak seçti. Babasının vefatından sonra öğrenimi ve tasavvufî eğitimiyle meşhur kabilelerden Mossi’nin reisi olan üvey babası Şeyh Mâlem Âdem Emîr Mûşî ilgilendi. Kumasi’de Mâlem Garbe (Ebû Bekir b. Mûsâ) el-Keşinâvî, Muhammed İnuva b. Îsâ, Hâc Ebû Bekir el-Fellâtî gibi bir çok hocadan Mâlikî fıkhı, tefsir, hadis, Arap dili ve edebiyatı okudu.



Bir Ticânî “mukaddemi” olan hocası Mâlem Garbe vasıtasıyla Ticâniyye tarikatına intisap etti; sülûkünü Cenneli Şeyh Nûh el-Fellâtî’nin yanında tamamladı. 1943’te hacca gitti. Mekke’de Elfâ Hâşim’in halifesi Şeyh Ahmed b. Abdurrahman el-Katâgumî tarafından Ticânî mukaddemi tayin edildi.

Bu arada Şeyh Muhammed Hâdî b. Mevlûd Fâl el-Alevî’ye intisap ederek ondan irşad izni aldı. 1947’de Senegal’in Kavlah şehrinde yaşayan Ticâniyye tarikatı şeyhi İbrâhim b. Abdullah Niyâs’a intisap etti ve onun önde gelen müridleri arasında yer aldı. Şeyhinin Gana’ya her gelişinde yaptığı yolculuklarda yanında bulundu, konuşmalarını tercüme etti ve şeyhi onu “lisânü’l-feyzati’l-İbrâhîmiyye ve tercümânühâ” görevine tayin etti.
Birçok talebe yetiştiren BÂBÂ el-VÂİZ, Gana’nın ve Nijerya’nın birçok bölgesinde vaaz ve irşadda da bulunduğundan “Vâiz” lakabıyla meşhur oldu. Düzenli irşad etkinlikleri amacıyla Cem‘iyyetü’l-muallimîn li’d-da‘ve ve’l-irşâd’ı kurdu. Üvey babasının evinde de el-Medresetü’l-vataniyyetü’l-İslâmiyye adıyla bir okul açtı.



29 Ocak 1982 tarihinde Kumasi’de vefat etti. Ahmed Bâbâ dört hanımla evlenmiş ve bunlardan yirmi beş çocuğu olmuştur.