Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, New York’taki BM Genel Merkezi’nde düzenlediği basın toplantısında küresel düzenin geldiği noktaya ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.

 

 “Sürprizlerle dolu bir yıl”

“Henüz çok erken, ancak 2026 şimdiden kaos ve sürekli sürprizlerle dolu bir yıl olacağa benziyor.” diyen Guterres, özellikle pervasız eylemlerin tehlikeli tepkilere yol açtığı bir dünyada yaşandığına dikkati çekti.

 

Guterres, bu eylemler için, “Jeopolitik bölünmelerle çoğalıyorlar ve cezasızlık salgınıyla büyütülüyorlar. Güç yasası, hukukun gücüne üstün geliyor. Uluslararası hukuk çiğneniyor, işbirliği aşınıyor ve çok taraflı kurumlar birçok cepheden saldırı altında.” diye konuştu.

Tehlikeli eylemlere yeterli tepki verilmediğinde sistemin istikrarsızlaşacağını belirten Genel Sekreter, “Cezasızlık, günümüzdeki çatışmaları körüklüyor, tırmanmayı besliyor, güvensizliği artırıyor ve her yönden güçlü bozguncuların girmesi için kapılar açıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

 

“Sorun çözme sistemi 80 yıl öncesinin yapılarını yansıtıyor”

Guterres, dünyadaki derinleşen eşitsizliklere, iklim değişikliğine ve teknolojik gelişmelere de vurgu yaparak, “Hükümetlerden halka değil, hükümetlerden özel teknoloji şirketlerine doğru belki de çağımızın en büyük güç transferine tanık oluyoruz.” ifadesini kullandı.

Güvenlik önlemleri olmadan toplumları etkileyen teknolojilerin yenilik değil istikrarsızlık getirdiğine dikkati çeken Guterres, küresel sorun çözme sisteminin de hala 80 yıl öncesinin ekonomik ve güç yapılarını yansıttığına işaret etti.

 

Guterres, “Bu durum değişmeli. Yapılarımız ve kurumlarımız, bu yeni zamanların ve gerçeklerin karmaşıklığını ve sunduğu fırsatları yansıtmalıdır. Küresel sorunlar, ne tek bir gücün ipleri elinde tutmasıyla ne de iki gücün dünyayı rakip etki alanlarına bölmesiyle çözülecektir.” dedi.

 

 “Değerler değişmez”

Çok kutupluluğun denge, refah ve barış yaratması için, meşruiyetin ortak sorumluluk ve ortak değerlere dayandığı güçlü çok taraflı kurumlara ihtiyacı olduğunu dile getiren Genel Sekreter, “Bugün yapılar güncelliğini yitirmiş olabilir, ancak değerler değişmez.” değerlendirmesini yaptı.

Guterres, “Bu, ister baskıya karşı duran bir protestocu olsun ister basın özgürlüğü için mücadele eden bir gazeteci ister komşusu için mücadele eden sıradan bir vatandaş olarak dünyanın dört bir yanında açıkça görülüyor.” dedi.

 

BM olarak uluslararası hukuka dayalı, adil ve sürdürülebilir bir barış için çalıştıklarını söyleyen Guterres, bu bağlamda, BM Güvenlik Konseyi'ni reforme etmek ve güçlendirmek için de çabaladıklarını aktardı.

 

Genel Sekreter, “Pes etmeyeceğiz. Uluslararası hukuka dayalı, adil ve sürdürülebilir, temel nedenleri ele alan bir barış için mücadele ediyoruz.” ifadelerini kullandı.