İş hayatının en sık karşılaşılan ancak en zorlayıcı psikolojik sorunlarından biri olan mobbing, çalışanların kariyerlerini ve ruh sağlıklarını doğrudan tehdit eden bir kavramdır. Peki, Latince kökenli olan ve günümüzde işyerlerinde psikolojik terör olarak adlandırılan mobbing ne demek ve bu kelimenin sözlük anlamı nedir? Mobbing, temel olarak bir grup insanın, bir kimseye veya başka bir gruba karşı gerçekleştirdiği sosyal kabadayılık, taciz, baskı ve kuşatma eylemlerini ifade eder. Türkçede bezdiri veya yıldırma olarak da adlandırılan bu durum, kişinin iş yaşamından dışlanması amacıyla kasıtlı olarak yapılır.

Mobbing, yaş, ırk, cinsiyet ayrımı gözetmeksizin, bireyin saygınlığını düşürmeye yönelik ima, alay ve kötü davranış yoluyla uygulanan duygusal bir saldırıdır. Bu psikolojik şiddet; sıkıntı vermek, rahatsız etmek ve kişinin toplumsal itibarını düşürmeye yönelik agresif bir ortam yaratmak gibi eylemleri içerir. İşveren veya üst düzey yöneticiler tarafından uygulandığında, amaç genellikle çalışanı istifaya zorlamak veya düşük verimli göstermektir. Bu sistematik yıldırma politikası, çalışanların değersiz görülmesi ve yüksek işsizlik oranlarının olduğu dönemlerde ne yazık ki artış gösterebilmektedir.

Mobbing Kelimesinin Tarihçesi ve Kökeni

Mobbing kelimesinin tarihçesi incelendiğinde, bu terimin ilk olarak iş hayatı yerine çocukların kendi aralarındaki zorbalık ilişkilerini tanımlamakta kullanıldığı görülür. Ancak 1950’li ve 1960’lı yıllarda yapılan araştırmalar, psikolojik baskı ve yıldırmanın sadece okul bahçeleriyle sınırlı kalmadığını, işyerlerinde de yaygın bir sorun olduğunu ortaya koymuştur. Latince kökenli olan bu sözcük, zamanla iş yerindeki sistematik baskıyı ifade eden evrensel bir terim haline gelmiştir.

İş Yerinde Mobbing En Çok Hangi Sektörlerde Görülür?

Mobbing her türlü kuruluşta ve organizasyon bozukluğunun fazla olduğu işyerlerinde rastlanabilirken, bazı sektörlerde daha yaygın olduğu gözlemlenmiştir. Yapılan araştırmalara göre kâr amacı gütmeyen kuruluşlar, okullar ve sağlık sektöründe mobbing daha sık görülmektedir. Organizasyon bozukluğunun meşrulaştırıldığı veya askeri disiplin koşullandırması adı altında disiplin getirme ve verimliliği artırma bahanesiyle, mobbing eylemleri maalesef bu tür kurumlarda daha kolay kendine yer bulabilmektedir. Mobbing mağdurlarının yasal haklarını bilmesi ve bu psikolojik teröre karşı mücadele etmesi büyük önem taşımaktadır.