Sağlık
MS Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nasıldır?
Kısaca MS olarak bilinen Multiple Skleroz, beyni ve omuriliği etkileyerek sinir liflerinin koruyucu tabakasına zarar veren kronik bir özbağışıklık (otoimmün) hastalığıdır.
Multiple Skleroz (Çoklu sertleşim) teriminin kısaltması olan MS hastalığı, merkezi sinir sistemini (beyin ve omurilik) hedef alan kronik bir otoimmün hastalıktır. Bu hastalıkta, sinir liflerini çevreleyen ve elektrik sinyallerinin hızlı iletimini sağlayan miyelin adı verilen koruyucu tabaka, bağışıklık sistemi tarafından hasara uğratılır. Bu durum, sinirler arasındaki sinyal iletimini bozar ve vücutta çeşitli nörolojik işlev bozukluklarına yol açar.
MS Hastalığı Neden Ortaya Çıkar?
MS hastalığının kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, bilim insanları bunun bir bağışıklık sistemi saldırısının sonucu olduğunu düşünmektedir. Vücudun kendi bağışıklık hücreleri, miyelin tabakasına saldırarak iltihaplanmaya ve skar dokusu (sertleşme) oluşumuna neden olur. Araştırmalar, bu otoimmün tepkiyi başlatan çevresel bir tetikleyicinin (örneğin bir virüs veya toksin) genetik yatkınlığı olan kişilerde hastalığı ortaya çıkarabileceği yönündedir.
En Yaygın MS Belirtileri Nelerdir?
Multipl Sklerozlu (MS) kişilerde belirtiler çok çeşitlidir ve hastalığın doğası gereği kişiden kişiye, hatta günden güne değişebilir. En sık görülen iki temel belirti aşırı yorgunluk ve yürüme güçlüğüdür. MS hastalarının yaklaşık yüzde 80'i, günlük işlevlerini yerine getirme yeteneklerini ciddi şekilde etkileyen kronik yorgunluktan şikayetçidir. Yürüme zorluğu ise bacaklardaki uyuşma, denge kaybı, kas güçsüzlüğü veya spastisite (kas sertliği) gibi çeşitli nörolojik sorunlardan kaynaklanabilir. Diğer yaygın belirtiler arasında bulanık veya çift görme, konuşma güçlükleri (dizartri) ve konsantrasyon, hafıza ve problem çözme becerilerini içeren bilişsel konular yer alır.
MS Tanısı Nasıl Konulur ve Tedavi Edilir?
MS hastalığının tanısı, öncelikle nörolog tarafından yapılan fiziksel muayene ile başlar. Klinik tanının kesinleşmesi için en az iki belirti nöbeti ve iki ak madde doku bozukluğu (lezyon) gereklidir. Tanıyı desteklemek için Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR) ile beyindeki lezyonlar incelenir ve Beyin Omurilik Sıvısı (BOS) analizleri gibi ileri inceleme yöntemleri kullanılır. MS'i tamamen ortadan kaldıran kesin bir tedavi henüz bulunmamaktadır. Ancak mevcut tedavi seçenekleri, atakları yönetmeye, ilerlemeyi yavaşlatmaya ve belirtileri hafifletmeye odaklanır. Doktorunuz tarafından önerilen düzenleyici ilaç tedavilerinin yanı sıra, düzenli egzersiz (özellikle fiziksel hareketleri zorlamayan yoga veya yüzme) ve tamamlayıcı terapiler, hastaların yaşam kalitesini artırmada önemli rol oynamaktadır. MS tanısı konulan bireylerin, hayat boyu sürecek bu durumu yönetmek adına tedavi programına sıkı sıkıya uymaları kritik önem taşır.