OpenAI, Anthropic ve xAI gibi şirketlerde art arda istifalar geldi. Bu da ticari baskılar, reklam planları, güvenlik politikaları ve etik kaygılar etrafında yoğunlaşan tartışmaları yeniden alevlendirdi.

ANTHROPIC’TE 'DÜNYA TEHLİKEDE' UYARISI

Anthropic bünyesinde çalışan yapay zekâ güvenliği araştırmacısı Mrinank Sharma, sosyal medyada yayımladığı istifa mektubunda “Dünya tehlikede” ifadelerini kullandı. Sharma, tehdidin yalnızca yapay zekâdan değil; biyolojik silahlar ve “birbiriyle bağlantılı krizler zincirinden” kaynaklandığını belirtti.

Claude adlı sohbet botuyla bilinen Anthropic firması, kendisini “yapay zekânın risklerini azaltmaya adanmış kamu yararına çalışan bir şirket” olarak tanımlıyor. Sharma şirket içinde, üretken yapay zekâ sistemlerinin kullanıcıya “aşırı uyumlu” davranma eğilimini, yapay zekâ destekli biyoterör risklerini ve dijital asistanların insan doğasına etkilerini araştırıyordu.

Ancak Sharma, şirketlerin değerlerini korumakta zorlandığını ima ederek görevinden ayrıldı ve İngiltere’ye dönerek şiir yazmayı planladığını açıkladı.

Anthropic son dönemde başka tartışmalarla da gündeme gelmişti. Wall Street Journal gazetesi, şirketin Claude dil modelinin ABD tarafından Venezuela eski lideri Nicolas Maduro'nun yakalandığı operasyonda kullanıldığını öne sürmüştü.

OpenAI’DA REKLAM VE İÇ GÜVENLİK KRİZİ

Benzer şekilde OpenAI’da da dikkat çeken ayrılıklar yaşandı. Şirketin araştırmacılarından Zoe Hitzig, ChatGPT’ye reklam eklenmesi planına yönelik “derin çekinceleri” olduğunu belirterek istifa etti.

Hitzig, kullanıcıların ChatGPT ile kurduğu ilişkinin eşi benzeri görülmemiş bir “açıklık arşivi” yarattığını savundu ve reklam modelinin bu verilerin kötüye kullanımına zemin hazırlayabileceğini söyledi.

Yapay zekâ araçlarına bağımlılığın ruh sağlığı üzerindeki etkilerinin henüz yeterince anlaşılmadığını belirten Hitzig, sosyal medya örneğini hatırlatarak “Henüz düzenleyici kurumları oluşturmak için zaman var,” dedi.

OpenAI ise reklamların yapay zekâ yanıtlarını etkilemeyeceğini ve kullanıcı verilerinin reklamverenlere satılmadığını vurguladı. CEO Sam Altman daha önce reklamlardan “son çare” olarak söz etmişti; ancak şirket artan rekabet ve gelir baskısı nedeniyle yeni iş modellerini değerlendiriyor.

OpenAI’da bir diğer dikkat çekici gelişme ise üst düzey güvenlik yöneticisi Ryan Beiermeister’in görevden alınması oldu. The Wall Street Journal’ın haberine göre Beiermeister, ChatGPT’de “yetişkin modu” adı verilen ve cinsel içerikli konuşmalara izin verecek özelliğe karşı çıkıyordu.

Şirket, Beiermeister’in ayrılığının ayrımcılık iddialarıyla ilgili olduğunu savunurken; kendisi bu suçlamaları reddetti ve kararın güvenlik kaygılarıyla bağlantılı olduğunu ima etti.

OpenAI aynı zamanda "Mission Alignment" adlı güvenlik ekibini dağıtmıştı. Gelişmiş muhakeme modellerinin önemli geliştiricilerinden Jerry Tworek de ocak ayında şirketten ayrılmıştı.

Şirketin 100 milyar dolarlık yeni yatırım turu için görüşmeler yürüttüğü ve ABD ordusuyla sözleşmeler imzaladığı bildiriliyor. ChatGPT’nin milyonlarca askeri personele sunulduğu da açıklandı.

xAI’DA YAPISAL SARSINTI

Elon Musk'ın xAI firmasında da kurucu ortaklar ve mühendisler dahil olmak üzere bir dizi üst düzey isim şirketten ayrıldı.

Kısa süre önce Grok’un bir süre boyunca rıza dışı cinsel içerikli görseller üretmesine izin verilmesi küresel tepkiye yol açmış, şirket daha sonra sistemde kapsamlı değişiklikler yaptığını açıklamıştı.

Şirketin Musk’ın uzay firması SpaceX ile birleşme sürecine girdiği ve organizasyonel yeniden yapılanmanın istifalarda rol oynamış olabileceği belirtiliyor.

'DALGA' MI, TESADÜF MÜ?

Medya ve sosyal medyada bu gelişmeler “istifa dalgası” olarak tanımlansa da uzmanlara göre tablo daha karmaşık.

Cambridge Üniversitesi’ndeki Leverhulme Geleceğin Zekâsı Merkezi’nden Dr. Henry Shevlin, Sky News'e yaptığı açıklamada yapay zekâ şirketlerindeki ayrılıkların yeni olmadığını, ancak sektör büyüdükçe bu ayrılıkların daha görünür hale geldiğini belirtiyor.

Shevlin’e göre yapay zekânın hızla güçlenmesi; kullanım alanı, sınırları ve toplumsal etkileri üzerine hem şirket içinde hem de kamusal alanda hararetli tartışmalara yol açıyor.

Microsoft’un yapay zeka CEO’su Mustafa Suleyman ise yakın zamanda beyaz yakalı işlerin büyük bölümünün 12 ila 18 ay içinde otomasyona geçebileceğini söyleyerek sektörün geldiği noktayı “baş döndürücü” olarak tanımladı. Bu tür açıklamalar, zaten yüksek olan gerilimi daha da artırıyor.

Sektördeki birçok gözlemciye göre, yaşanan ayrılıkların ortak noktası hızlanan ticarileşme baskısı. Dev yatırım turları, askeri sözleşmeler ve reklam gelirleri; güvenlik ve etik kaygılarla sık sık karşı karşıya geliyor.

Yapay zekâ şirketleri bir yandan “insanlığa fayda” misyonu vurgusu yaparken, diğer yandan milyarlarca dolarlık değerlemeler ve rekabet baskısı altında büyümeye çalışıyor.

İstifaların gerçekten bir “dalga” olup olmadığı tartışmalı olsa da, yapay zekâ sektörünün kritik bir eşikte olduğu konusunda görüş birliği giderek güçleniyor.