Arkeologlar genellikle mumya analizinde daha müdahaleci bir yaklaşım benimserler, bir parça bandajı kesip eriterek mumyalama maddelerinin moleküler yapısını incelerler. Ancak bu yöntem yüzyıllarca kendini korumuş mumyalara zarar vermektedir.

Baharatlar ve güçlü aromalar sayesinde ölümle ilişkilendirilen hoş olmayan kokular maskeleyerek mumyalama işleminde kullanılan bileşiklerin sırrını mumyaya zarar vermeden çözmek isteyen bilim insanları harekete geçti. Bristol Üniversitesi'nden bir grup organik jeokimyacı, mumyalara zarar vermeden incelemenin yöntemini keşfetti. Mumyalama malzemelerinin aromatik bileşenleri ayrıca mumyalanmış bedenleri haşerelerden ve mikrobiyal enfeksiyonlardan koruma özelliğine de sahip olduğunu vurgulayan ekip, 19 mumyadan alınan 35 fiziksel örneği (reçine, bandaj ve insan dokusundan küçük parçalar analiz etti.

ZAMANLA FARKLI MALZEMELERE GEÇİŞ YAPILMIŞ

Mumyaların her bir parçası, "nefes alması" için bir odacığa yerleştirildi ve böylece yüzyıllar boyunca kalmış olabilecek uçucu organik bileşikler odacığın atmosferinde hapsedildi. Daha sonra bu bileşiklerin kokusunu oluşturan moleküller incelendi.

Bileşikler analiz edildiğinde mumyalamanın ilk dönemlerinde daha basit hayvansal yağlar ve bitkisel yağlar kullanılırken zaman geçtikçe çam, sedir, ardıç gibi bitkilerden elde edilen reçineler ve yağlar kullanılmaya başlandı.

Bilim insanları, farklı dönemlerde mumyalanmış bedenlerin kullanılan maddeye özgü koku profilleri taşıdığını ortaya koydu. Yapılan analizler, her tarihsel sürecin mumyalarda ayırt edilebilen kimyasal izler bıraktığını gösteriyor.

Araştırmacılara göre bu bulgu, koku incelemesinin mumyaların hangi döneme ait olduğunu belirlemede hızlı ve esere zarar vermeyen bir ön inceleme yöntemi olarak kullanılabileceğine işaret ediyor.

Böylece arkeologlar, ayrıntılı laboratuvar testlerine geçmeden önce, yalnızca koku analiziyle ilk kronolojik değerlendirmeyi yapabilecek.