Sağlık
Bulmaca beyni canlı tutuyor: İleri yaşta hafızayı koruyor
Yeni bilimsel bulgular, özellikle 65 yaş sonrası dönemde okuma, yazma, kelime oyunları ve bulmaca çözme gibi zihni aktif tutan alışkanlıkların; hafıza, dikkat ve düşünme becerilerinin korunmasına katkı sağladığını ve bilişsel gerilemeyi yavaşlatabileceğini ortaya koyuyor.
Georgetown Üniversitesi öncülüğünde yürütülen ve hakemli dergi Innovation in Aging’de yayımlanan yeni bir araştırma, fiziksel egzersizin tek başına 50 yaş üzerindeki yetişkinlerde bilişsel gerilemeyi anlamlı biçimde yavaşlatmadığını, buna karşılık zihinsel olarak zorlayıcı aktivitelerin daha güçlü bir koruyucu etki gösterebileceğini ortaya koydu.
55-65 YAŞ ARASI İÇİN ÇEŞİTLİLİK KRİTİK
Verilere göre 55-65 yaş aralığında farklı türde çok sayıda aktiviteye zaman ayıran kişilerde bilişsel gerileme daha yavaş seyretti.
Araştırmacılar, ‘orta yaşta birçok farklı etkinliğe katılmanın bilişsel gerileme hızı üzerindeki olumlu etkisi, sigara kullanımının olumsuz etkisine neredeyse eşdeğer büyüklükteydi’ değerlendirmesinde bulundu.
65 YAŞ SONRASI: ZİHNİ ZORLAYAN FAALİYETLER
65 yaşın ardından ise çeşitlilikten ziyade belirli türde faaliyetler daha belirleyici hale geliyor. Düzenli okuma, yazma, iskambil ya da satranç gibi oyunlar, bulmaca çözme ve bilgisayar kullanımı gibi zihinsel olarak zorlayıcı aktiviteler, daha yavaş bilişsel gerilemeyle güçlü biçimde ilişkili bulundu.
Araştırmaya göre ileri yaşta sık zihinsel etkinlikte bulunmanın koruyucu etkisi, diyabetin bilişsel performans üzerindeki olumsuz etkisine benzer büyüklükte olabilir.
EGZERSİZ NEDEN SINIFTA KALDI?
Sonuçlara göre fiziksel aktivite düzeyi, tek başına ele alındığında, ilerleyen yıllardaki bilişsel skor değişimini anlamlı biçimde öngörmedi. Yani hafif, orta ya da yoğun egzersiz yapanların zihinsel gerileme hızında belirgin bir fark saptanmadı.
Araştırmacılara göre bunun olası nedeni, egzersizin beyin üzerindeki olumlu etkilerinin büyük bölümünün daha erken yaşlarda kazanılıyor olması. 30’lu ve 40’lı yaşlarda aktif bir yaşam süren kişiler, kardiyovasküler ve nörolojik avantajları zaten elde etmiş olabilir. Bulgulara göre ileri yaşta egzersize başlamak ya da yoğunluğunu artırmak ise tek başına yaşlanmaya bağlı değişimleri yavaşlatmaya yetmeyebilir. Bununla birlikte çalışma, egzersizin tamamen etkisiz olduğu anlamına gelmediğini vurguluyor. Fiziksel aktivite kalp sağlığı ve genel işlevsellik açısından önemini koruyor.