İran ile ABD arasında Umman aracılığında İsviçre'nin Cenevre kentinde yapılan nükleer müzakerelerin üçüncü turu sona erdi. ABD heyetini Başkan Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Jared Kushner'in temsil ettiği görüşmeler, nükleer çalışmaların sınırlandırılması ve yaptırımların geleceği açısından hayati önem taşıyor. Amerikan medyasında yer alan bilgilere göre ABD'li üst düzey yetkililer, Cenevre'deki bu son turu "olumlu" olarak nitelendirirken, müzakerelerin içeriğine dair teknik detayların olgunlaşmaya başladığı belirtildi.

 

İRAN DIŞİŞLERİ BAKANI ARAKÇİ: İYİ İLERLEME KAYDETTİK

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile İran arasında yürütülen dolaylı görüşmelerin üçüncü turuna ilişkin İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, "Bu, en ciddi müzakere turlarımızdan biriydi. İyi ilerleme kaydettik ve ciddi biçimde bir anlaşmanın unsurlarına girdik" dedi. Erakçi, müzakerelerin yoğun geçtiğini vurgulayarak, "Bugün, en ciddi ve en uzun müzakerelerimizden birinin gerçekleştiğini söyleyebilirim. Görüşme sabah yaklaşık dört saat, akşam ise iki saat sürdü. Genel olarak, bu uzun ve çok yoğun saatler boyunca iyi ilerleme kaydedildi ve hem nükleer alanda hem de yaptırımlar alanında bir anlaşmanın unsurlarının ciddi bir şekilde incelenmesine başlandı." diye konuştu. Bazı konularda anlaşmaya yaklaşıldığını belirten Erakçi, "Elbette, doğal olarak hala görüş ayrılıkları mevcut ancak her iki taraf da müzakere yoluyla bir çözüme ulaşmak konusunda geçmişe kıyasla daha ciddi bir yaklaşım sergiliyor." ifadelerini kullandı.

İSİMSİZ YETKİLİDEN 'BAŞARI OLASILIĞI YÜKSEK' VURGUSU

Al Jazeera’ye açıklama yapan ismi açıklanmayan İranlı üst düzey bir yetkili ise ABD'nin sahadaki gerçekliğe daha fazla yaklaştığını belirterek, "Cenevre görüşmelerinde ABD'nin pozisyonu, sahadaki gerçekliğe daha da yaklaştı. Teknik görüşmeler fiilen başladı ve Amerikan tarafıyla hava olumlu. Savaşı ve gerilimi tırmandırmak isteyenlerin görüşmeleri sabote etmemesi koşuluyla, Washington ile başarılı müzakerelerin olasılığı yüksek." ifadelerini kullandı. Bu açıklama, müzakere masasında Washington’ın eskiye oranla daha pragmatik bir tutum sergilediği şeklinde yorumlandı.

ARABULUCU UMMAN'DAN VİYANA DUYURUSU

Görüşmelerin dördüncü ayağına ilişkin beklenen açıklama ise arabulucu Umman'dan geldi. Umman Dışişleri Bakanı Seyid Bedir bin Hamad Al-Busaidi, "ABD ile İran arasındaki müzakerelerde önemli ilerlemeler kaydedilen bir günü geride bıraktık. İlgili başkentlerdeki istişarelerin ardından müzakerelere kısa süre içinde yeniden başlayacağız. Teknik düzeydeki görüşmeler önümüzdeki hafta Viyana'da yapılacak" diyerek yeni takvimi duyurdu. Bu gelişme, Cenevre’de siyasi çerçevenin çizildiğini ve Viyana’da artık daha teknik detayların konuşulacağını gösterdi.

TAHRAN YÖNETİMİNİN MASADAKİ TEMEL TALEPLERİ

Diplomatik kaynaklara göre İran tarafı, müzakerelerde net çizgiler belirlemiş durumda. İranlı yetkililer, barışçıl nükleer enerji hakkının korunması ve yakıt üretim kapasitesinin devam etmesi gerektiğini belirtti. Devlet televizyonunun haberine göre, zenginleştirilmiş nükleer malzemelerin yurt dışına transferi konusu tamamen reddedilirken; Tahran’ın masadaki asıl odak noktasının ekonomik yaptırımların tamamen kaldırılması olduğu ifade edildi. İran tarafı, ekonomik kısıtlamaların kalkmasının anlaşma için temel şart olduğunu bir kez daha kaydetti.