Adnan Cahit Ötüken 1911 yılında Manastır- Osmanlı İmparatorluğu’nda dünyaya geldi.

Henüz 7 yaşındayken babasını Kafkas Cephesi’nde şehit veren Adnan Ötüken, Kadıköy Osmangazi Numune Mektebi’ni bitirdikten sonra 1928’de Kadıköy Orta Mektebi’nden, 1931’de ise İstanbul Lisesi’nden mezun oldu. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türkoloji ve Fransızca Bölümü’nde “Türk Atasözleri” konulu teziyle mezun olduktan sonra Yozgat Lisesi’nde edebiyat öğretmeni olarak çalışmaya başladı.

Edebiyat Fakültesi Talebe Derneği Başkanlığı, Millî Türk Talebe Birliği’nde Yönetim Kurulu Üyeliği ve daha birçok gençlik kuruluşunda görev alan Ötüken, bu yıllarda İstanbul’da bazı özel liselerde edebiyat öğretmenliği yaptı.


Cumhuriyetin ilk dönemlerinde, batı ülkelerinin kütüphane deneyimleri için Almanya’ya gönderildi. Burada bir süre Berlin Üniversite Kütüphanesi’nde vazife aldı.

1939’da Türkiye’ye dönen Ötüken, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türkoloji Asistanlığı’na tayin edildi. Buradan Vatani görevi için ayrılan Ötüken, askerlik dönüşü Millî Eğitim Bakanlığı’nda Yayımlar Müdürü olarak atandı.

İlk kitabı “Bibliyotek Bilgisi ve Bibliyografi” askerdeyken yayınlandı.

Yayımlar Müdürü olarak çalıştığı dönemde İnönü Ansiklopedisi’ni (bugünkü Türk Ansiklopedisi) yayımladı. Bu ansiklopedideki kavramların bazılarını kendisi kaleme aldı, bazılarını da Almanca’dan çevirdi.

Yine bu dönemde, Türkiye’de kütüphanecilik kurslarının kurulması için çabalar veren Ötüken, 1942 senesinde ilk kursun açılmasını sağladı. 1944 senesinde kesinlik kazanan “Kurs Yönetmeliği” sayesinde kurslar 1952 senesine kadar düzenli olarak devam etti.


                            Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi

15 Nisan 1946’da en büyük hayalini gerçekleştirmek için kolları sıvayan Ötüken, Neşriyat Müdürlüğü Büroları’nın zemin katında konulan bir camlı dolaba yerleştirdiği iki Mehmet Emin Yurdakul kitabı ile bu küçük odayı Millî Kütüphane Hazırlık Bürosu haline getirdi.

Adnan Ötüken’in yoğun çalışmaları ile Millî Kütüphane, 16 Ağustos 1948’de hizmete açıldı ve 29 Mart 1950 tarihinde çıkan ‘Kuruluş Kanunu’ ile de resmîlik kazandı.



1946-57 yılları arasında milli kütüphane müdürlüğü yapan Ötüken, 1957 senesinde Kültür Ataşesi ve Öğrenci müfettişi olarak gittiği Almanya’dan 1960 senesinde dönünce aynı göreve yeniden atandı. 8 Nisan 1965 tarihinde ilk Kültür Müsteşarı oldu. İlki 11, ikincisi 5 sene olmak üzere toplam 16 sene Milli Kütüphane Müdürlüğü yaptı.

3 Ağustos 1967 tarihinden sonra çeşitli okullarda edebiyat ve Almanca öğretmenliği yaptıktan sonra 1971’de emekli oldu. 2 Mart 1972’de İstanbul’da 61 yaşında kalp krizi sonucu hayatını kaybetti.