Bilim insanları, tuz ve iyon hareketine dayalı yeni bir soğutma yöntemi geliştirdi. “İonokalorik soğutma” olarak adlandırılan teknoloji, çevreye zarar veren geleneksel soğutucu gazların yerini alabilecek potansiyele sahip.

Bilim insanları, mevcut soğutma teknolojilerine çevre dostu bir alternatif olabilecek ionokalorik soğutma yöntemini geliştirdi. Yeni sistem, sıcaklığı düşürmek için geleneksel soğutucu gazlar yerine iyon hareketi ve faz değişimi prensibinden yararlanıyor.

Günümüzde kullanılan tipik soğutma sistemleri, bir akışkanın buharlaşarak ısıyı emmesi ve ardından yoğunlaşarak tekrar sıvıya dönmesi prensibiyle çalışıyor. Ancak bu sistemlerde kullanılan hidroflorokarbon (HFC) gibi bazı soğutucu gazlar, küresel ısınma üzerinde ciddi etkilere sahip.

 

2023 yılında Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı ile Kaliforniya Üniversitesi Berkeley araştırmacıları tarafından geliştirilen ionokalorik yöntem, bir maddenin faz değiştirirken çevresinden ısı çekmesi prensibini kullanıyor.

Araştırmacılara göre sistemde kullanılan tuz ve iyonlar, sıvının erime noktasını değiştirerek ortamın soğumasını sağlıyor. Bu mekanizma, kışın buz oluşumunu önlemek için yollara tuz dökülmesiyle aynı fiziksel prensibe dayanıyor.

Yapılan deneylerde 1 volttan daha düşük bir elektrik yükü uygulanarak 25 dereceye kadar sıcaklık değişimi elde edildi. Bu sonuç, bugüne kadar geliştirilen diğer kalorik soğutma teknolojilerinden daha yüksek bir performans olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre ionokalorik soğutma teknolojisi, dünya genelinde soğutma sistemlerinde kullanılan yüksek küresel ısınma potansiyeline sahip gazların azaltılmasını hedefleyen Kigali Anlaşması kapsamında önemli bir alternatif haline gelebilir.

Araştırmacılar şimdi bu teknolojiyi laboratuvar ortamından çıkararak ticari sistemlere dönüştürmeyi ve gelecekte hem soğutma hem de ısıtma amaçlı kullanılabilecek cihazlar geliştirmeyi hedefliyor.