Hürmüz Boğazı düğümü: Arzda dev kayıp

Dünya deniz yoluyla taşınan dizel arzının yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık, piyasada günlük 3 ila 4 milyon varil civarında devasa bir kayba yol açıyor. Uzmanlar, bölgedeki rafinerilerden sağlanan sevkiyatın kesilmesini satrançtaki "Şah" hamlesine benzetirken, krizin sürmesi durumunda perakende dizel fiyatlarının iki katına çıkabileceğini öngörüyor.

Petrolü solladı: Fiyatlar rekor kırıyor

Dizel fiyatlarındaki artış, ham petrol ve benzin fiyatlarını geride bıraktı. ABD’de dizel vadeli işlemleri kısa sürede varil başına 28 dolardan fazla yükselirken, benzer bir tablo Avrupa ve Asya piyasalarında da gözlemleniyor. Amsterdam-Rotterdam-Anvers (ARA) merkezinde dizelin spot fiyatı %55 artarak ton başına 1.165 dolar seviyesine kadar tırmandı.

"Maliyet enflasyonu" riski kapıda

Dizel fiyatlarındaki bu sarsıcı yükselişin etkileri sadece akaryakıt istasyonlarıyla sınırlı kalmayacak. Uzmanlara göre: Taşımacılık Maliyetleri: Hemen her ürünün nakliye gideri arttığı için gıda ve tüketici fiyatlarına zam yansıması kaçınılmaz görünüyor. Tarımsal Üretim: Ekim sezonunun başladığı bölgelerde çiftçilerin artan maliyetler nedeniyle üretimi yavaşlatması, gıda arzını tehlikeye atabilir. Stagflasyon Tehlikesi: Hem üretimin pahalanması hem de tüketici harcamalarının kısıtılması, küresel ekonomiyi yüksek enflasyon ve durgunluğun bir arada yaşandığı stagflasyon sarmalına sokabilir.

Rusya’dan gelen arzın kısıtlı olduğu bir dönemde Orta Doğu ithalatına bağımlı kalan Avrupa başta olmak üzere, tüm dünya şimdi bu "yakıt şoku"nun ekonomik faturalarıyla yüzleşmeye hazırlanıyor.