ABD ve Çin heyetleri, karşılıklı tarife artışlarıyla tırmanan ticaret geriliminin çözümü için Fransa'da yürütülen müzakerelerin yeni turunda, ABD Yüksek Mahkemesinin, Başkan Donald Trump'ın gümrük vergisi artışlarını dayandırdığı yasanın yetki vermediğine hükmetmesinin ardından belirsizliğe düşen tarifelerin seviyesinin korunmasında anlaştıklarını bildirdi.

Çin'in Uluslararası Ticaret Temsilcisi Li Çınggang, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Fransa'nın başkenti Paris'teki ekonomi ve ticaret görüşmelerinin ardından basına açıklamalarda bulundu.

Çin ve ABD heyetlerinin derin, yapıcı, samimi temaslarda bulunduğunu ifade eden Li, tarafların, daha önceki müzakerelerde uzlaşılan tarife seviyelerinin korunması konusunda hemfikir olduklarını belirtti.

 

Li, tarafların Çin ile ABD arasında istikrarlı ekonomik ve ticari ilişkilerin hem iki ülke hem de dünya için yararlı olduğunu vurguladıklarını, ticaret ve yatırımlarda işbirliğini teşvik etmek için ikili çalışma mekanizması oluşturmayı tartıştıklarını söyledi.

ABD Ticaret Yasası'nın 301. bölümü uyarınca başlatılan soruşturmalara ilişkin Çin'in tutumu hakkında Li, bu tür tek taraflı soruşturmalara karşı olduklarını vurguladı.

Li, "Soruşturmaları yakın izleyecek ve Çin'in meşru çıkarlarını korumak üzere zamanında tedbirler alacağız." ifadesini kullandı.

 

- ABD tarafı görüşmelerin "yapıcı" olduğu görüşünde

ABD Hazine Bakanı Bessent de Çin heyetiyle yapılan görüşmeyi "yapıcı" olarak nitelendirerek, "İlişkideki istikrarı gösterdi." değerlendirmesinde bulundu.

Bunun geçen yıl ekim ayında Kuala Lumpur'da düzenlenen görüşmelerin ve iki ülke liderinin Güney Kore'nin Busan şehrinde yaptığı görüşmenin ardından varılan anlaşmanın bir devamı olduğunu belirten Bessent, yeni tarife yetkileri konusunda da detaylı görüşmeler yaptıklarını aktardı.

Bessent, görüşmelerde ABD Ticaret Temsilciliği (USTR) tarafından Çin'in de aralarında olduğu bazı ticaret ortaklarına yönelik 301. Bölüm kapsamında başlatılan soruşturmaların ele alındığını kaydetti.

Çin'in enerji ihtiyacının neredeyse yüzde 50'sini Körfez bölgesinden temin ettiğini vurgulayan Bessent, bu konunun da görüşmede gündeme geldiğini ifade etti.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ise iki ülke liderinin planlanan bir sonraki görüşmesine kadar, somut sonuçlar elde edilebileceği düşüncesiyle, uygulanacak bir çalışma planının genel hatlarına dair bir sonuca vardıklarını aktardı.

 

Busan'da varılan anlaşmaya uyumu ele aldıklarını belirten Greer, nadir toprak elementleri, tarım ve enerji ürünleri gibi alanlarda Çin'e ihracatın artırılması konularını da görüştüklerini kaydetti.

Greer, ABD ve Çin arasında "ABD-Çin Ticaret Kurulu" olarak adlandırılabilecek olası bir mekanizmanın oluşturulmasının görüşüldüğünü de ifade etti.

- Taraflar, 6. tur müzakereler için bir araya geldi

ABD ve Çin, ekonomi ve ticaret görüşmelerinin 6. turu için 15-16 Mart'ta Fransa'nın başkenti Paris'te bir araya geldi.

Müzakerelerde Çin heyetine ekonomik ilişkilerden sorumlu Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng, ABD heyetine Hazine Bakanı Scott Bessent başkanlık etti.

 

- Tarifelerin ne olacağı merak konusuydu

ABD Yüksek Mahkemesi, 20 Şubat'ta Başkan Trump tarafından yürürlüğe konulan tarifelerin dayandırıldığı Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası'nın (IEEPA) başkana tarife koyma yetkisi vermediğine hükmetmişti.

Yüksek Mahkemenin söz konusu kararının ardından, ABD Başkanı Donald Trump'ın geçen yıl "karşılıklı tarifeler" kapsamında birçok ülkeye getirdiği gümrük vergilerinin hükmü belirsiz hale gelmiş, binlerce şirket ABD yönetimine dava açarak ödenen vergilerin iadesini talep etmişti.

Washington yönetimi, bunun üzerine, tarifeleri yeni bir yasal zemine dayandırmak üzere, 11 Mart'ta aralarında Çin, Avrupa Birliği (AB), Meksika ve Hindistan'ın olduğu 16 ekonomiye, "imalat sektöründe yapısal kapasite fazlasını" gerekçe göstererek, 12 Mart'ta ise yine aralarında Çin'in de olduğu 60 ekonomiye "zorla çalıştırılan iş gücüyle üretilen malların ithalatını yasaklamada ve bu yasağı etkin şekilde uygulamada yetersiz kaldıkları" gerekçesiyle, ABD Ticaret Yasası'nın 301. bölümü uyarınca soruşturmalar başlatıldığını duyurmuştu.

Çin ise söz konusu soruşturmaların tek taraflı olduğunu ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarını ihlal ettiğini savunmuştu.

1974 tarihli ABD Ticaret Yasası'nın 301. bölümü, ABD başkanına, uluslararası bir yasayı ihlal eden bir yabancı hükümetin herhangi bir eyleminin, politikasının veya uygulamasının etkilerini bertaraf etmek üzere tarifeye dayalı ve tarifeye dayalı olmayan, misilleme dahil uygun önlemleri alma yetkisi veriyor.

 

- Trump, mart sonunda Çin'i ziyaret edecek

ABD ile Çin arasındaki ilişkiler, geçen yıl bir yandan Washington yönetiminin tarifeleri ve teknoloji alanındaki kısıtlamaları, diğer yandan Çin'in küresel tedarikte kritik rol oynayan nadir toprak elementlerinin kontrolüne yönelik adımlarıyla artan bir dizi anlaşmazlıkla gündemdeydi.

İki ülke heyetleri, müzakereler yürütmek üzere geçen yıl mayısta İsviçre'nin Cenevre kentinde, haziranda İngiltere'nin başkenti Londra'da, temmuzda İsveç'in başkenti Stockholm'de, eylülde İspanya'nın başkenti Madrid'de ve ekimde Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da bir araya gelmişti.

ABD Başkanı Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ise 30 Ekim 2025'te Güney Kore'nin Busan şehrinde görüşmüştü.

Ayrıca Beyaz Saray, ABD Başkanı Trump'ın 31 Mart-2 Nisan'da Çin'i ziyaret edeceğini açıklamıştı.