Dünya
Müesses Nizam’ın kader yılı başladı: 2026 geleceği şekillendirecek
2022’de başlayan Mehsa Emini protestoları sonrası İran hem bölgesel hem ülke politikasında köklü değişikliklere gitmek zorunda kalmıştı. 2022’den bu yana tam 4 yıl geçti. O 4 yılda İran’a İsrail saldırısı gerçekleştirildi ve ayrıca İran’nın vekil kolları büyük zarar gördü. Bu yıl ise İran için ‘’en zor yıl’’ başlıyor.
Siyonist İsrail’in saldırıları, ABD’nin nükleer tesislere hava operasyonu gerçekleştirmesi, yıllardır devam eden ekonomik ambargolar ve hem iç hem dış siyasette köşeye sıkışmış bir İran. İran’nın 2026 yılında yaşayacağı zorluklar henüz yılın başında sokaklarda gerçekleşen ekonomi protestoları ile yeniden gündeme geldi.
Ülkede derinleşen ekonomik kriz ve ulusal para biriminin hızlanan değer kaybı, son günlerde başkent Tahran ve Tebriz harici şehirlerde büyük gösterileri başlattı. Tahran’ın ticari kalbi sayılan büyük pazar ve çevresindeki bölgelerde çok sayıda esnafın kepenk kapattığı, enflasyonun yüzde 42’lere kadar çıktığı görüldü. Tabi bu bilinen rakam, Döviz kurunun kısa süre içinde 140 bin tümeni aşarak rekor seviyelere yükselmesi beraberinde zamları getirdi. Maaşlara ise zam yapılamadı.
İSRAİL VE ABD DESTEĞİ SÜRECİ UZATIYOR
Ekonomik sorunlarla ilgili başlayan itirazlar kısa sürede rejim karşıtı bir hal aldı. Ancak İran’da 6 yıldır devam eden senaryo yeniden hâkim; Dış güçler.
ABD ve İsrail’in bu protestolara destek vermesi ise aslında hükümetin işine geliyor. Keza İran halkının gerçek talepleri olan ‘’Parayı şii hilali projesine değil bize harca’’ isteği, ABD ve İsrail’in destekleri ile rejimi ve yanlılarını konsolide etmekte. Kepenk kapatan Esnaf, kendi ülkesinde refah isterken, işgalci İsrail ve onun en büyük destekçisi ABD’nin protestoculara desteği, yıllardır devam eden İran halkının öfkesini kat be kat arttırıyor.
İRAN BU YIL EN KRİTİK GÜNLERİNİ YAŞAYACAK
İran yönetimi bir yandan iç siyasette ve ekonomi de dengeyi sağlamaya çalışırken, bir yandan da yıllardır Hizbullah ve Yemen ile Irak’ta şii milislerin yok olma eşiği ile mücadele veriyor. İsrail saldırıları ile komuta kademesinde de ‘’dokunulamaz’’ denilen kurmay kadrosunu kaybeden İran’nın 2022 öncesi algısı da kalmadı. Suriye iç savaşı sırasında Sünni halka yönelik girişilen siyaset ve saldırılar İslami camia özelinde de İran’nın ‘’İslam devleti’’ albenisini yok etti.
İran 2026 yılına protesto gösterileri ile girerken İran artık bölgede yeni adımlar atmayacak. Bilakis yönetimi korumak için yeni adımlar gelecek. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkenin temel sorunlarının enflasyon, işsizlik ve yaptırımlar gibi sorunlar olduğunu ve bu durumun çözülemez olduğunu ifade etmesi, İran’da 2026’nın ne kadar zorlu geçeceğini gözler önüne seriyor.
Uzmanlara göre ise artık değişim kaçınılmaz. İran yönetimi ‘’ne pahasına olursa olsun’’ ayakta kalmayı seçeceğinden krizin kaçınılmaz olduğu düşünülüyor. İran dini lideri Hamaney’in ardından İran’da Hamaney’in yerini dolduracak bir kişinin olmaması ve Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney gibi isimlerin 1979’da devrilen Şah benzeri ‘’saltanat’’ suçlamalarına maruz kalması İran’da rejimin artık son yıllarını yaşadığını gözler önüne seriyor.