Adalet Bakanlığı'nın hazırladığı teknik taslakların Cumhurbaşkanlığına sunulmasını "suç" gibi yansıtan Özer, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nden bihaber olduğunu kanıtladı. Kararnamenin 38 ve 42. maddeleri, adalet hizmetleriyle ilgili mevzuat hazırlığı yapma ve öneride bulunma görevini açıkça Adalet Bakanlığı’na vermiştir. Aynı kararnamenin 7. maddesi ise hazırlanan bu taslakların Anayasa’ya ve genel hukuk kurallarına uygunluğunu inceleme yetkisini Cumhurbaşkanlığı Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü’ne tanımaktadır.

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 38 ve 42 nci maddelerinde, adalet hizmetleriyle ilgili konularda gerekli araştırmalar ve mevzuat hazırlıklarını yapmak ve adlî konulara ilişkin kanunlarla ilgili inceleme ve araştırma yapmak ve önerilerde bulunmak görevi, Adalet Bakanlığına verilmiştir.

 

Aynı Kararnamenin 7 nci maddesinde; bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarınca hazırlanan mevzuat taslaklarının, Anayasaya, kanunlara, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine, genel hukuk kurallarına ve Cumhurbaşkanı Programına uygunluğunu inceleme görevi, Cumhurbaşkanlığı Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğüne verilmiştir.

 

Anılan Kararnamenin 7 ve 537 nci maddelerine dayanılarak çıkarılan, 23/2/2022 tarihli ve 5210 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikle mevzuat taslaklarının hazırlanmasına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.

 

Söz konusu Yönetmelikte “mevzuat” ibaresinin; kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, Cumhurbaşkanı kararı, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemleri kapsadığı açıkça belirtilmiş, kanunlar dâhil olmak üzere tüm mevzuat taslaklarının hazırlanmasında görev alacak birimler, taslaklara ilişkin görüş alma süreçleri, taslakların nihai hâle getirilmesini müteakip Cumhurbaşkanlığına sunulmasına ilişkin usuller ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir.

Dolayısıyla, bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından hazırlanan kanun taslaklarının Cumhurbaşkanlığına sunulması, Anayasanın 104 üncü maddesi uyarınca yürütme yetkisine sahip olan Cumhurbaşkanının idari koordinasyon ve değerlendirme fonksiyonu kapsamında yürütülen bir süreci ifade etmektedir.

 

Öte yandan, Anayasanın 88 inci maddesi uyarınca kanun teklif etme yetkisinin milletvekillerine ait olduğu açıktır. Bu itibarla, Cumhurbaşkanlığı veya bakanlıkların doğrudan kanun teklifi sunma yetkisi bulunmamaktadır. Ancak uygulamada idarenin veya yargı organlarının karşılaştığı sorunların giderilmesi ile adli sistemin daha etkin ve verimli işleyebilmesi için ihtiyaçlar doğrultusunda Bakanlıkların kanun teklifi taslağı hazırlamaları ve bu taslakların yasama organının takdirine sunmaları hukuken mümkündür.

Nitekim, Anayasada yürütme organının kanun taslağı hazırlamasını yasaklayan herhangi bir hüküm bulunmadığı gibi, yürütmenin kamu hizmetlerinin etkin ve düzenli şekilde yürütülmesinden sorumlu olması, mevzuat ihtiyacını tespit ederek buna yönelik teklif taslağı hazırlamasını doğal ve gerekli kılmaktadır.

Sonuç olarak; kanun tekliflerinin milletvekilleri tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulması anayasal bir zorunluluk olmakla birlikte, bu tekliflerin hazırlanma sürecinde yürütme organının ihtiyaçlarını belirtmesi, yasama sürecine katkı vermesi ve önerilerde bulunması mevcut anayasal ve idari sistemin doğal bir sonucudur. Belirtmek gerekir ki milletvekilleri bu teklif taslaklarıyla bağlı olmayıp, ihtiyacı karşılayan ve sorunları gideren en uygun düzenlemeleri teklif etme hak ve yetkisini haizdir.