Salı günü Washington DC saatiyle 08:06’da sosyal medyadan adeta bir "mahşer" senaryosu paylaşan Trump, İran’ın 12 saat içinde anlaşmaya yanaşmaması durumunda sivil ve askeri altyapının tamamen yok edileceğini duyurdu. Trump’ın "Bu gece bir medeniyet yok olacak" şeklindeki sert çıkışı, küresel borsalarda deprem etkisi yaratırken; Papa Leo’dan aktör Ben Stiller’a kadar pek çok isimden "insani felaket" uyarıları geldi.

Pakistan arabuluculuğunda "karşılıklı" geri adım

Günün dönüm noktası, Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif’in yürüttüğü yoğun diplomasi trafiği oldu. Şerif’in iki hafta süreli ateşkes ve İslamabad’da müzakere masası kurulması önerisi, her iki başkentte de karşılık buldu. Trump’ın sadece kendi şartlarını dayattığı algısının aksine, masada İran’ın da kırmızı çizgilerinin kabul edildiği bildirildi.

Anlaşmanın öne çıkan kritik maddeleri şöyle:

Hürmüz Boğazı'nın Açılması: ABD'nin temel şartı olan Hürmüz Boğazı, "derhal ve güvenli" bir şekilde uluslararası gemi trafiğine açılacak. Ancak Boğaz'daki geçiş koordinasyonu İran ordusu tarafından sağlanmaya devam edecek. İran’ın Şartlarına Onay: İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, ateşkesi ancak ABD’nin İran içindeki sivil ve enerji altyapısına yönelik saldırıları tamamen durdurması ve zenginleştirilmiş uranyum üzerindeki haklarından taviz verilmemesi şartıyla kabul ettiğini açıkladı. Trump, "uranyum meselesinin halledileceğini" belirterek bu şartlara yeşil ışık yaktı. Bölgesel Kapsam: Pakistan'ın önerisiyle ateşkesin sadece İran'ı değil, Lübnan ve bölgedeki diğer çatışma alanlarını da kapsaması hususunda mutabık kalındı.

"Kral çıplak" mı, "stratejik deha" mı?

Trump’ın bu keskin dönüşü, Washington’da farklı yorumlara neden oldu. Cumhuriyetçi kanat bu durumu "başkanın öngörülemez gücüyle elde edilmiş bir zafer" olarak nitelerken; Demokratlar, Trump’ın önce dünyayı ateşe atıp sonra "kurtarıcı" rolüne soyunmasını eleştirdi. Özellikle teknoloji devleri ve enerji sektörü, Hürmüz Boğazı'nın açılacak olmasıyla rahat bir nefes alırken, Wall Street petrol fiyatlarındaki düşüşü selamladı.

İki hafta sonra ne olacak?

88 dakika kala gelen bu "şartlı uzlaşı", bölgeyi uçurumun kenarından çekse de kalıcı barış için henüz erken olduğu belirtiliyor. 10 Nisan Cuma günü İslamabad’da başlayacak olan müzakerelerde, İran’ın füze programı ve yaptırımların kaldırılması gibi çetin dosyaların ele alınması bekleniyor. Eğer iki haftalık sürede somut bir ilerleme sağlanamazsa, Trump’ın "12 saatlik saati" yeniden işlemeye başlayabilir.