Hürmüz Boğazı’nın kapanması sonucu deniz taşımacılığı maliyetlerinde yaşanan keskin artış, soykırımcı israilde inşaat malzemeleri ve ürünlerinin fiyatlarında sıçramaya yol açtı. Nakliye maliyetleri soykırımcı israilde inşaat fiyatlarını katlarken, sektör temsilcileri konut krizinin derinleşeceği ve göçün artacağını söyledi.

Hürmüz Boğazı’nın kapanması sonucu deniz taşımacılığı maliyetlerinde yaşanan keskin artış, soykırımcı israilde inşaat malzemeleri ve ürünlerinin fiyatlarında sıçramaya yol açtı. Zaten 2023’te Gazze’ye yönelik saldırıların başlamasından bu yana yüksek seyreden fiyatların daha da arttığı belirtiliyor. Sektör temsilcileri, bu artışın doğrudan konut alıcılarına yansıyacağını vurgulayarak, “Daha fazla israilli ülkeyi terk edecek, çünkü ne konut ne de yeterli altyapı bulabilecekler” uyarısında bulundu.

Yedioth Ahronoth sitesine göre, savaş inşaat maliyetlerini artırmaya devam ediyor. Beton, harç ve bitirme malzemeleri gibi ürünleri ithal eden firmalar, savaşın ilk haftasından itibaren deniz taşımacılığı maliyetlerinde olağanüstü artış yaşandığını bildirdi. Savaşın ikinci gününden itibaren israile sefer yapan birçok nakliye şirketi, uzayan rota süreleri ve yükselen sigorta maliyetleri nedeniyle ek ücretler uygulamaya başladı. israil Merkezi İstatistik Bürosu verilerine göre, 7 Ekim 2023’ten bu yana inşaat girdileri yüzde 8 arttı.

 

Ancak Müteahhitler ve İnşaatçılar Birliği verileri, inşaat malzemeleri ve hammaddelerde çok daha yüksek oranlı artışlara işaret ediyor. Sektör temsilcileri, resmi verilerin yansıtmadığı ek maliyetler ve yüksek faiz ortamının etkisiyle, müteahhitlerin metrekare başına ödediği gerçek maliyetin 4 ila 5 katına çıktığını savunuyor.

Birliğe göre savaşın ikinci haftasından itibaren tedarikçi firmalar peş peşe zam bildirimleri göndermeye başladı. Tuğla ithal eden bir şirket “blok” fiyatını yüzde 13’ten fazla artırırken, büyük yapı malzemesi firması Redimix tüm beton ve çimento türlerinde yüzde 12 zam yaptığını, ayrıca taşımaya yüzde 12 ila 20 arasında ek ücret getirdiğini duyurdu. Bir diğer büyük tedarikçi Hanson ise Nisan başında hazır beton, harç ve bitirme malzemelerinde yüzde 18,5 ila 20,5 arasında fiyat artışına gitti.

Geçtiğimiz yıl yalnızca bu alanda yaklaşık 800 müteahhitin iflas ettiği belirtilirken, Coface BDI verilerine göre 7 Ekim’den 2025 sonuna kadar yaklaşık 1.500 müteahhidin faaliyetlerini durdurması bekleniyor. Bu rakam, binlerce küçük şirketin bulunduğu sektör için ciddi bir daralmaya işaret ediyor.

Maliye Bakanlığı verileri ise yeni konut satışlarında sert düşüş yaşandığını, satılamayan konut sayısının rekor seviyeye ulaştığını ve fiyatların son dönemde gerilemeye başladığını gösteriyor.

Müteahhitler Birliği Başkan Yardımcısı Yehuda Lshmin, “Sorun sadece bu zamlar değil; 7 Ekim’den bu yana süren ve kontrolümüz dışındaki nedenlerden kaynaklanan bir süreçle karşı karşıyayız. Bu durum görevlerimizi yerine getirmemizi imkânsız hale getiriyor, ancak hükümet görmezden geliyor” dedi.

Lshmin, uzun vadede sonuçların “felaket” olacağı uyarısında bulunarak, “Bu büyük bir kriz. Daha fazla israilli ülkeyi terk edecek, çünkü ne konut ne de altyapı bulabilecekler” ifadelerini kullandı.