Çin, Japonya ile diplomatik ve askeri gerilimlerin yaşandığı bir dönemde, iki ülke arasında ihtilaflı adacıkların bulunduğu Doğu Çin Denizi'nde askeri devriye faaliyeti yürüttüğünü bildirdi.

Çin Halk Kurtuluş Ordusunun (ÇHKO) Doğu Cephesi Komutanlığından yapılan açıklamada, Doğu Çin Denizi suları ve hava sahasında müşterek muharebe hazırlık devriyesi gerçekleştirildiği belirtildi.

Devriye faaliyetinin yıllık plana göre yapılan rutin düzenleme olduğu ifade edilen açıklamada, birliklerin müşterek operasyon kabiliyetlerini test etmeyi amaçladığı vurgulandı.

Açıklamada, Komutanlığa bağlı birliklerin, güvenlik durumunun gerekleri uygun olarak, ulusal egemenliğin ve güvenliğin yanında bölgesel barışı ve istikrarı korumak için rutin askeri operasyonları organize edeceği aktarıldı.

 

Japon savaş gemisinin Tayvan Boğazı'ndan geçişinin ardından geldi

Askeri devriyenin, dün, Japonya Öz Savunma Deniz Kuvvetlerine ait bir muhribin, Doğu Çin Denizi'nin güneyinde, Çin ile Tayvan arasında egemenlik ihtilafına konu olan Tayvan Boğazı'ndan geçişinin ardından gelmesi dikkati çekti.

Pekin yönetimi, geminin geçişine tepki göstermiş, Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Ciakun, Japon savaş gemisinin Tayvan Boğazı'ndan geçişinin Çin'in egemenliğini ve güvenliğini tehdit ettiğini, buna karşı çıktıklarını ve Tokyo yönetimini diplomatik kanallardan protesto ettiklerini bildirmişti.

Sözcü Guo, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae'nin Tayvan'a ilişkin açıklamaları halihazırda Çin-Japonya ilişkilerine ciddi darbe vurmuşken; Öz Savunma Kuvvetlerine ait bir geminin Tayvan Boğazı'na gönderilmesini bilinçli bir provokasyon olarak gördüklerini ifade etmişti.

Japonya Öz Savunma Kuvvetleri Genel Kurmay Başkanlığı, muhribin, ABD ile Filipinler'in 20 Nisan-8 Mayıs tarihlerinde düzenleyeceği Balikatan askeri tatbikatına katılacağını bildirmişti.

Ekim 2025'te iktidara gelen Başbakan Takaiçi'nin görev döneminde ilk kez bir Japon savaş gemisi Tayvan Boğazı'ndan geçmişti. Bundan önce, en son, Japonya Öz Savunma Deniz Kuvvetlerine ait Takanami sınıfı "JS Sazanami" muhribi, Eylül 2024'te Avustralya ve Yeni Zelanda savaş gemileriyle Tayvan Boğazı'ndan geçmişti.

Çin ile Japonya arasında diplomatik gerilim

Olay, Pekin ile Tokyo arasında, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae'nin Çin ile egemenlik ihtilafı içindeki Tayvan'a askeri müdahale ihtimalini gündeme getiren sözleri sebebiyle süregelen diplomatik gerilimin uzantısı oldu.

Başbakan Takaiçi'nin 7 Kasım 2025'te Japon Parlamentosu Diet'teki oturumda, Tayvan Boğazı'na yönelik müdahaleyi "ülkesinin varlığını tehdit eden durum" olarak değerlendireceği ve askeri güç kullanabileceğine ilişkin sözleri, bölgeyi topraklarının parçası gören Çin'in tepkisine yol açmıştı.

Takaiçi'nin sözleriyle ilk kez bir Japonya Başbakanı, Tayvan'ın işgali halinde Japonya'nın askeri şekilde dahil olacağına ilişkin açık beyanda bulunarak ülkenin bu konuda benimsediği "stratejik belirsizlik" politikasından farklı tavır sergilemişti.

Japonya Başbakanı, tepkiler üzerine Tayvan'a ilişkin sözlerinin varsayımsal olduğunu, gelecekte bu tür yorumlardan kaçınacağını belirtmiş ancak sözlerini geri almayı reddetmişti.

Pekin yönetimi, Japonya'nın Pekin Büyükelçisi'ni konuyla ilgili Çin Dışişleri Bakanlığına çağırarak protesto notası vermiş, Başbakan Takaiçi'nin sözlerini geri çekmesini istemişti.

 

Doğu Çin Denizi anlaşmazlığı

Doğu Çin Denizi'nde Japonya'nın "Senkaku", Çin'in "Diaoyü" diye isimlendirdiği adacıkları hem Tokyo hem de Pekin yönetimleri, tarihsel egemenlik alanı olarak görüyor.

5 ada ile 3 kayalıktan oluşan ada grubu, Çin'in doğu kıyısına 330 kilometre, Tayvan'a 170 kilometre ve Japonya'nın Ryukyu Adaları'na 410 kilometre mesafede yer alıyor.

En büyüğü 4,3 kilometrekare genişliğinde olan, yerleşime imkan vermeyen kayalık kaplı adacıklar üzerindeki anlaşmazlık uzun yıllardır devam ediyor.