Alman Die Zeit gazetesi, Antalya Diplomasi Forumu’na ilişkin yayımladığı analizde Türkiye’nin son yıllarda dış politikada kurduğu çok yönlü temas trafiğine dikkat çekti. Gazete, Türkiye’nin farklı kriz ve gerilim başlıklarında birbirine zıt aktörlerle aynı anda iletişim kurabilen bir diplomasi çizgisi izlediğini belirtti.

Analizde, Antalya Diplomasi Forumu’nun yalnızca bölgesel değil küresel güç dengelerindeki değişimi de ortaya koyan önemli bir platform haline geldiği ifade edildi. Türkiye’nin bu platform üzerinden uluslararası ilişkiler ağını görünür biçimde sergilediği değerlendirmesi yapıldı.

“HERKESLE KONUŞABİLEN” DİPLOMASİ VURGUSU

Yazıda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Ukrayna ile Rusya, Ermenistan ile Azerbaycan, İran ile ABD gibi farklı taraflarla eş zamanlı temas kurabildiğine işaret edildi. Bu yaklaşım, ileri geri salınan bir sarkaç gibi tanımlanırken, Türkiye’nin dış politikada katı bloklar yerine esnek ve hareketli bir diplomasi anlayışı benimsediği görüşü öne çıkarıldı.

Türkiye’nin yıllar içinde geniş bir coğrafyaya yayılan ilişki ağı kurduğu aktarılan analizde, Ankara’nın hem çatışmalarda arabulucu hem de ihtiyaç anlarında destek sunan bir aktör olarak kendisini giderek daha güçlü biçimde konumlandırdığı vurgulandı.

ADF, TÜRKİYE’NİN DİPLOMATİK AĞINI GÖZLER ÖNÜNE SERDİ

Die Zeit’in değerlendirmesinde, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un Antalya Diplomasi Forumu’nda yer almasının da Türkiye’nin tüm taraflara açık diplomatik yaklaşımını gösteren önemli işaretlerden biri olduğu ifade edildi. Forumun, yalnızca konuşmaların değil, gerçek diplomatik temasların da yürütüldüğü bir zemin sunduğu belirtildi.

Analizde, diplomaside “Kararlar, odada bulunanlar tarafından alınır” anlayışına atıf yapılarak Antalya’daki zirvenin bu yaklaşımı somut biçimde ortaya koyduğu kaydedildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın forumun açılışında Türkiye’yi “barışın anahtarı” olarak tanımladığı ve organizasyonu “geleceğe dair bir umut platformu” şeklinde nitelediği de aktarıldı.

AVRUPA VE ALMANYA’YA ELEŞTİRİ

Yazının dikkat çeken bölümlerinden biri ise Avrupa’ya yönelik eleştiriler oldu. Özellikle Almanya’nın ve genel olarak Avrupa’nın değişen dünya düzenine yeterince hızlı yanıt veremediği savunuldu. ABD’nin küresel rolünü kademeli olarak azaltmasıyla birlikte bölgesel aktörlerin daha fazla öne çıktığına işaret edilen analizde, Avrupa Birliği’nin yeni dönemde nasıl bir pozisyon alacağı sorusunun hâlâ netleşmediği ifade edildi.

Antalya’daki temaslarda Avrupa Birliği’nin etkisinin sınırlı kaldığı belirtilirken, büyük Avrupa ülkelerinden üst düzey katılımın olmaması da eleştiri konusu oldu. Bu durumun, Avrupa’nın yeni diplomatik zeminde ağırlığını koruma konusunda zorluk yaşadığını gösterdiği yorumu yapıldı.

“ALMANYA KAPININ DIŞINDA KALDI” DEĞERLENDİRMESİ

Analizde, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın forum aracılığıyla geniş uluslararası ilişkiler ağını güçlü biçimde sergilediği, buna karşın Almanya’nın bu ağın dışında kaldığı belirtildi. Zirveye katılan Hessen Eyaleti Uluslararası İlişkiler Bakanı Manfred Pentz’in, daha fazla üst düzey Alman siyasetçinin forumda bulunmasının stratejik açıdan akıllıca olacağı yönündeki değerlendirmesine de yer verildi.

Gazete, dünya siyasetinin geleceğinin tartışıldığı böyle bir platformda Almanya’nın yeterince görünür olmamasını dikkat çekici buldu. Analizin sonunda ise çarpıcı bir değerlendirme yapılarak, dünya Antalya’da geleceği tartışırken Almanya’nın kapının dışında kaldığı ifade edildi.