Petrol denilince akla sadece benzin gelse de, petrokimya ürünleri modern yaşamın her alanında ham madde olarak kullanılıyor. ABD Enerji Bakanlığı verilerine göre; bilgisayar klavyeleri, tenis raketleri, pijamalar ve kozmetik ürünleri dahil 6 binden fazla kalem, petrol türevlerinden üretiliyor.

Aleni Brands CEO’su Ricardo Venegas, peluş oyuncakların üretiminde kullanılan polyester ve akrilik malzemelere Çinli tedarikçilerin yüzde 10-15 oranında zam yaptığını belirterek, "Kim bir oyuncağın fiyatının petrolle bu kadar bağlantılı olacağını düşünebilirdi?" sözleriyle tablonun vahametini özetledi.

Giyim ve ayakkabıda "Sıcak Sonbahar" beklentisi

Petrol fiyatlarındaki artışın en sert hissedileceği sektörlerin başında tekstil ve ayakkabı geliyor. Uzmanların dikkat çektiği bazı veriler şöyle:

Ayakkabı Sektörü: Maliyetlerin yüzde 30'u doğrudan petrol fiyatlarına bağlı. Yaz sonu ve sonbaharda etiketlerin yüzde 3 oranında artması bekleniyor. Tekstil: Bir tişörtün üretim maliyetinin yaklaşık yüzde 30'unu oluşturan malzeme girdisi, büyük oranda petrokimyasal ürünlere (naylon, polyester vb.) dayanıyor. Taşımacılık: Dizel yakıta gelen zamlar; mobilya, gıda ve beyaz eşya gibi tüm ürünlerin nakliye maliyetini artırarak raflara yansıyor.

Şirketler çıkmazda: Stok mu, zam mı?

Artan maliyet baskısı karşısında şirketler farklı yollar deniyor. Kimi firmalar maliyeti bir süreliğine üstlenip 2027 başında zam yapmayı planlarken, Gentell gibi bazı şirketler önümüzdeki haftalarda fiyatlarını yüzde 15 oranında artıracağını duyurdu. Birçok üretici ise "tam zamanında üretim" modelini terk ederek, gelecekteki daha büyük zamlardan korunmak için stoklarını artırma yoluna gidiyor.

"Maliyet kaynaklı enflasyon" kontrolü zorlaştırıyor

Ekonomi uzmanları, mevcut durumun klasik bir talep artışından ziyade, enerji ve ham madde kaynaklı bir "maliyet enflasyonu" olduğunu vurguluyor. Bu tür bir enflasyonun sadece para politikalarıyla kontrol edilmesinin zor olduğu, enerji arzındaki belirsizlik sürdükçe fiyatlardaki yukarı yönlü baskının devam edeceği ifade ediliyor.