TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan yeni düzenleme, Türkiye’de dijital platformlar ve sosyal medya kullanımıyla ilgili köklü değişiklikler getiriyor. Sosyal Hizmetler Kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasını içeren teklifin yasalaşmasıyla, 15 yaş altındaki çocukların sosyal ağlara erişimi ve oyun platformlarındaki güvenliği sıkı denetim altına alınıyor.

Yeni yasaya göre, sosyal ağ sağlayıcılar artık 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Platformlar, bu kısıtlamayı uygulamak için güvenilir bir yaş doğrulama sistemi kurmakla yükümlü olacak. Ayrıca, 15 yaşından büyük çocuklar için de "ayrıştırılmış ve güvenli" hizmet sunulması zorunlu hale getiriliyor.

Yasada öne çıkan diğer başlıklar ise şunlar:

Hızlı Müdahale: Sosyal medya platformları, zararlı içeriklere en geç bir saat içinde müdahale edecek. Ebeveyn Denetimi: Platformlar; kullanım süresi sınırlandırma, satın alma işlemleri ve hesap ayarlarını kontrol eden ebeveyn araçlarını kullanıma sunacak. Oyunlara Yaş Kriteri: Oyun sağlayıcılar, oyunları yaş gruplarına göre derecelendirecek. Derecelendirilmeyen oyunlar ancak en yüksek yaş kriteriyle sunulabilecek.

Temsilci bulundurmayan platformlara ağır yaptırım

Türkiye'den günlük erişimi 100 binden fazla olan oyun platformları, ülkemizde gerçek veya tüzel kişi temsilci bulundurmak zorunda olacak. Bu yükümlülükleri yerine getirmeyen platformlara, BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) tarafından kademeli olarak 1 milyon TL'den 30 milyon TL'ye kadar idari para cezası kesilebilecek. İhlalin devamı halinde bant genişliğinin daraltılması (yüzde 30 ve yüzde 50 oranlarında) için yargı yoluna başvurulacak.

"15 yaş üstü de korumasız"

Düzenleme önemli bir adım olarak görülse de uzmanlar, riskin sadece 15 yaş altıyla sınırlı olmadığını vurguluyor. Ergenlik dönemindeki 15-18 yaş grubunun, dijital dünyada daha özgür hareket etmelerinin onları manipülatif algoritmalar ve zararlı rol modeller karşısında daha savunmasız bıraktığı ifade ediliyor.

Yapılan araştırmalar, dijital oyunlarla temas halindeki yaklaşık 30 milyon gencin; siber zorbalık, öfke kontrol sorunları ve şiddetin normalleşmesi gibi tehditlerle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.

Bebekler reklam malzemesi mi oluyor?

Dijital tehlikenin bir diğer boyutu ise "çocuk influencer"lar. Araştırmalar, bazı ebeveynlerin bebeklerini ve küçük çocuklarını cilt bakım videoları gibi içeriklerde ticari amaçlarla kullandığını ortaya koyuyor. Özellikle TikTok gibi platformlarda 13 yaş altındaki çocukların yer aldığı videoların, normal içeriklerden daha fazla etkileşim alması markaların iştahını kabartırken, bu durumun yeni bir istismar alanı oluşturduğuna dikkat çekiliyor.

Uzmanlardan 4 temel ayak önerisi

Dijital dünyadaki tehditlerin sürekli evrildiğini belirten uzmanlar, çözümün sadece yasaklarla değil, şu dört temel stratejiyle sağlanabileceğini vurguluyor: Hukuki Denetim: Platformlara yönelik yaptırımların kararlılıkla sürdürülmesi. Dijital Okuryazarlık: Çocuklara ve gençlere gördükleri içeriği analiz etme becerisinin kazandırılması. Aile Rehberliği: Ebeveynlerin dijital süreçleri aktif takip etmesi. Platform Sorumluluğu: Teknoloji şirketlerinin etik ve şeffaf algoritmalar tasarlaması.