Dünya
Ukrayna-İsrail hattında gerilim tırmanıyor: “Çalıntı tahıl” krizi tavan yaptı
Ukrayna lideri Zelenskiy, Rusya tarafından işgal altındaki bölgelerden 'çalınan' tahılı satın almayı değerlendiren İsrail'i sert bir dille eleştirdi. Bu ticareti 'gayrimeşru' olarak nitelendiren Zelenskiy, diplomatik gerilimin fitilini ateşledi.
Ukrayna'dan çalındığı iddia edilen tahılın Rusya tarafından satılması nedeniyle Ukrayna ve İsrail arasında yaşanan diplomatik skandal, Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy'nin "gayri meşru" olarak nitelendirdiği bu durumu eleştirmesiyle salı günü tırmandı.
Zelenskiy, Ukrayna ve İsrail dışişleri bakanları arasındaki hararetli kamuoyu görüşmesinden bir gün sonra X'te yaptığı paylaşımda, "Normal bir ülkede çalıntı mal satın almak hukuki sorumluluk gerektiren bir eylemdir," dedi.
"Söz konusu tahılı taşıyan bir başka gemi, İsrail'deki bir limana ulaştı ve yükünü boşaltmaya hazırlanıyor. Bu meşru bir iş değil ve olamaz," diye ekledi.
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar pazartesi günü yaptığı açıklamada "iddiaları doğrulayan kanıtların henüz sunulmadığını" söylerken, Kiev'in "medya ve sosyal ağlara başvurmadan önce hukuki yardım talebinde bile bulunmadığında" ısrar etti.
Zelenskiy ise "Ukrayna'nın bu tür olayları önlemek için diplomatik kanallar aracılığıyla gerekli tüm adımları attığını" belirtti.
Deniz trafiği izleme servislerine göre, söz konusu gemi, 25 Nisan'da Hayfa yakınlarındaki sulara ulaşan Panama bandıralı Panormitis.
Panormitis'in 6 bin 200 tondan fazla buğday ve 19 bin ton arpa taşıdığı iddia ediliyor.
Kiev, İsrail'e geminin limana yanaşmasına izin vermemesi ve çalıntı kargoyu boşaltmaması çağrısında bulundu.
Kiev, Panormitis konusunda harekete geçilmesi için salı sabahı İsrail Büyükelçisi Michael Brodsky'yi çağırdı.
Daha önce de İsrail'e çalıntı tahıl ulaştığı bildirilmişti
İsrail haber kuruluşu Haaretz tarafından yapılan bir araştırma, bu yıl en az 4 çalıntı Ukrayna tahılı sevkiyatının İsrail'e ulaştığını ortaya çıkardı.
Kiev, İsrail'in hem gemiyi hem de sevkiyatların menşeini kolayca doğrulayabileceği ve tanımlayabileceği konusunda ısrar ediyor.
Zelenskiy salı günü yaptığı açıklamada, "İsrail makamları ülke limanlarına hangi gemilerin geldiğini ve hangi kargoyu taşıdıklarını bilmiyor olamaz," dedi.
"Rusya, geçici olarak işgal ettiği Ukrayna topraklarındaki tahıla sistematik olarak el koyuyor ve işgalcilerle bağlantılı kişiler aracılığıyla ihracatını organize ediyor. Bu tür planlar bizzat İsrail Devleti'nin yasalarını ihlal ediyor."
Ukraynalı araştırmacı gazetecilere göre, Rus dökme yük gemilerine işgal altındaki Ukrayna topraklarından tahıl yükleniyor, gölge filo gemilerine aktarılıyor ve kargoyla birlikte Rus limanlarından ayrılıyor.
Kiev'in tahminlerine göre, 2022'de tam ölçekli işgalin başlamasından bu yana en az 15 milyon ton Ukrayna tahılı Rusya tarafından çalındı.
Kamuoyundaki tartışmalar devam ediyor
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ilk olarak pazartesi akşamı X'te yaptığı açıklamada, İsrail'i Hayfa yakınlarındaki Panormitis gemisinde bulunan "çalıntı Ukrayna tahılını" reddetmeye çağırdı.
İsrailli mevkidaşı Sa'ar da hemen yanıt vererek, Kiev'den sosyal medya üzerinden diplomatik ilişkiler yürütmekten kaçınmasını istedi.
Ancak Ukraynalı yetkililer için diplomatik kanalların geçmiş olaylarda etkisiz kalmasının ardından kamusal alan daha etkili bir iletişim aracı olarak öne çıktı.
Rus dökme yük gemisi Abinsk birkaç hafta önce İsrail'e yaklaşık 44 bin ton çalıntı Ukrayna buğdayı götürmüştü. Bu olay Kiev'den sert bir diplomatik tepki gelmesine neden olmuştu.
Ukrayna Dışişleri Bakanlığı o dönemde İsrailli yetkilileri bu ayın başlarında Abinsk hakkında önceden bilgilendirdiklerini ancak tahılın yine de boşaltıldığını açıklamıştı.
Kiev'e göre, Ukraynalı yetkililer 23 Mart'ta İsrail'i Abinsk kargosunun geçici olarak işgal edilen Ukrayna topraklarından gelen tahıl içerdiği konusunda bilgilendirdi.
Ukrayna "uygun bir karşılık verileceğine dair güvence alındığını" belirtiyor.
Yine de Abinsk'in 12-14 Nisan tarihlerinde Hayfa limanında boşaltma yapmasına izin verildi.
Zelenskiy salı günü yaptığı açıklamada, "Böyle bir geminin daha durdurulmadığını görüyoruz" dedi.