Euro bölgesinde ekonomik büyüme hayal kırıklığı yaratmaya devam ediyor.

Avrupa İstatistik Ofisi Eurostat'ın çarşamba günü yayımladığı ikinci tahmine göre, 2026'nın ilk çeyreğinde euro bölgesinde gayrisafi yurt içi hasıla bir önceki çeyreğe göre yalnızca %0,1, yıllık bazda ise %0,8 büyüdü.

Bu oran, 2025'in dördüncü çeyreğindeki %1,3'e kıyasla keskin bir yavaşlamaya ve bloğun yıla başladığı seviyenin neredeyse tam bir puan gerisine işaret ediyor.

Daha geniş Avrupa Birliği ise çeyreklik bazda %0,2, yıllık bazda %1,0 ile az da olsa daha iyi bir performans gösterdi. Her iki oran da aynı dönemde yıllık %2,7 büyüyen Amerika Birleşik Devletleri'nin oldukça gerisinde kalıyor.

Bununla birlikte, blok genelindeki yavaşlamanın ardında, ortalamadan belirgin biçimde ayrışan küçük bir ekonomi grubu öne çıkıyor. İlk çeyrek verileri açıklanan AB üyeleri arasında üç ülke, Kıbrıs, Bulgaristan ve İspanya, net kazananlar olarak dikkat çekiyor.

Bu ülkelerin her biri, euro bölgesindeki büyüme hızının üç katından fazlasını yakalamış durumda. Ancak manşet verilerin arkasında, her biri bambaşka risk setleriyle karşı karşıya.

 

Kıbrıs %3,0 ile listenin başında

Ada ekonomisi 2026'nın ilk çeyreğinde yıllık bazda %3,0 büyüyerek, ilk çeyrek verileri açıklanan AB üyeleri arasında en yüksek oranı kaydetti. Bu, Kıbrıs'taki büyümenin euro bölgesi ortalamasının neredeyse dört katı olduğu anlamına geliyor.

Bu yine de, üç yılın en hızlı yıllık temposu ve o dönemde AB'nin en hızlı ikinci büyüme oranı olan, 2025'in dördüncü çeyreğindeki %4,3'e kıyasla bir yavaşlamaya işaret ediyor. Büyümenin arkasındaki temel dinamikler ise tanıdık.

Avrupa Komisyonu'nun 2025 sonbahar tahmini, güçlü özel tüketim, AB Kurtarma ve Dayanıklılık Mekanizması fonlarıyla desteklenen hızlanan yatırımlar ve rekor kıran bir turizm sezonunu büyümenin başlıca itici güçleri olarak gösteriyor.

Komisyon, 2026 için yıllık GSYH büyümesini %2,6, 2027 için ise %2,4 öngörüyor; her iki oran da euro bölgesi ortalamasının oldukça üzerinde.

 

Değişen ise dış çevre.

Eurobank araştırma ekonomisti Michail Vassileiadis, son yayımladığı bir notta Kıbrıs'ın yıla dayanıklı bir konumdan girdiğini, ancak Orta Doğu'daki çatışmayla bağlantılı dış kaynaklı yeni enerji baskılarının artık enflasyonu, işgücü piyasasındaki dengeleri ve maliye politikasını test ettiğini yazdı.

Enflasyon görünümü çok hızlı tersine döndü.

Manşet enflasyon şubatta yıllık %0,9 iken martta %1,5'e, nisanda ise %3,0'e hızlandı; ocak-nisan dönemi ortalaması %1,7 oldu. Sadece enerji fiyatları nisanda yıllık %8,7 arttı ve 2025 boyunca görülen zayıf ya da negatif enerji katkısını tersine çevirdi.

Vassileiadis, bu artışın hanehalkı ve şirketlere yansımasının daha düşük reel harcanabilir gelir ve daralan kâr marjları şeklinde giderek daha görünür hale gelmesinin muhtemel olduğu uyarısında bulundu.

Kıbrıs GSYH'sinin yaklaşık yüzde 14'ünü oluşturan turizm, bu şoklara en açık kanal konumunda.

FocusEconomics, İran'ın adadaki İngiliz hava üslerine düzenlediği insansız hava aracı saldırılarının ardından mart ayında turist gelişlerinin %30 azaldığını ve bunun, pandemiyle sarsılan 2021'in ilk çeyreğinden bu yana turizmde görülen ilk çeyreklik daralmaya yol açtığını bildirdi.

Vassileiadis, konaklama sektöründeki işsiz sayısının yılın ilk dört ayında, 2025'in aynı dönemine kıyasla %2,6 arttığını, buna karşın toplam işsizlik oranının sadece %0,1 yükseldiğini kaydetti.

Olumlu ayrışan alan ise kamu maliyesi. Genel devlet, 2026'nın ilk çeyreğinde 573,3 milyon avroluk, GSYH'nin %1,5'ine denk düşen bir bütçe fazlası verdi; bu rakam, 2025'in aynı dönemindeki 600,6 milyon avroluk fazlayla büyük ölçüde uyumlu.

Vassileiadis, bu mali tamponun, genel sürdürülebilirliği tehlikeye atmadan politikaları destekleyici tutmak için Lefkoşa'ya manevra alanı sağladığını vurguladı.

 

Bulgaristan ekonomisi avroya geçerken %2,9 büyüdü

Bulgaristan, 2026'nın ilk çeyreğinde yıllık bazda %2,9 büyüme kaydetti; bu oran bir önceki çeyrekle aynı ve AB'deki en hızlı ikinci büyüme.

Sonuç, olağanüstü bir önem taşıyor; zira Bulgaristan 1 Ocak 2026'da avroyu kabul ederek tek para birimi alanının 21. üyesi oldu.

Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, değişimden önce Sofya'da yaptığı konuşmada bu adımı, uzun bir yakınsama sürecinin doğal sonucu olarak tanımladı.

Lagarde, Bulgar ihracatının halihazırda yüzde 65'inin diğer AB ülkelerine, yüzde 45'inin de euro bölgesi ekonomilerine gittiğini; ülkenin otomotiv sektörünün ise Avrupa'da kullanılan araçlardaki elektronik bileşenlerin yaklaşık yüzde 80'ini sağladığını hatırlattı. Lagarde'ın ifadesiyle, Bulgaristan'ın iş döngüsü zaten euro bölgesiyle büyük ölçüde senkronize hareket ediyor.

Avrupa Komisyonu'nun 2025 sonbahar tahmini, AB Kurtarma ve Dayanıklılık Mekanizması fonları, savunma yatırımları ve dirençli özel tüketim sayesinde, 2026'da reel GSYH'de %2,7, 2027'de ise %2,1 büyüme öngörüyor.

Ancak büyümenin bileşimine ilişkin uyarılar giderek artıyor. Uluslararası Para Fonu Başkanı ve Bulgaristan vatandaşı Kristalina Georgieva, kasım ayında Sofya'da yaptığı bir konuşmada, ücret artışlarının verimlilik kazançlarını geride bıraktığı, kredilerin hızla büyüdüğü ve konut fiyatlarının hızlı yükseldiği bir ekonominin şu anda adeta aşırı ısınmış halde çalıştığını söyledi.

IMF'ye göre avronun benimsenmesi, ancak mali ve yapısal reformlarla desteklenmesi halinde, Bulgaristan'ın kişi başına gelirini on yıl içinde AB ortalamasına çıkarabilir.

 

Bu mali disiplin ise artık soru işareti altında.

Eurobank Research, 2025 bütçe açığının GSYH'nin %3,5'ine genişleyerek, Avrupa Komisyonu'nun olası bir Aşırı Açık Prosedürü için değerlendirme başlatmasına yol açan %3,0 eşiğini aştığını belirtiyor.

Bulgaristan'da ulusal birincil harcamaların yıllık bazda tahminen %13 ila %14 arttığı, bunun da Orta Vadeli Mali Plan'da belirlenen %6,2'lik tavanın oldukça üzerinde olduğu kaydedildi.

Eurobank, özellikle personel giderlerinde olmak üzere artışın kayda değer bir bölümünün yapısal göründüğü uyarısında bulunarak, bunun 2027'den itibaren Bulgaristan'ın Aşırı Açık Prosedürü'ne girme olasılığını ciddi biçimde artırdığını belirtti.

Genel devlet açığı, yalnızca 2026'nın ilk çeyreğinde bile, İran'daki savaşa ilişkin önlemler hesaba katılmadan önce yıllık bazda %55,2 sıçradı.

Siyasi tablo da aynı zamanda değişti. Eski Cumhurbaşkanı Rumen Radev'le ilişkilendirilen İlerici Bulgaristan (PB) partisi, yaklaşık otuz yıl aradan sonra ilk kez mecliste tek başına çoğunluk sağlayarak 240 sandalyenin 131'ini kazandı.

Yeni hükümet, hem mali disiplindeki gevşemeyi hem de hızla AB'nin en yüksek enflasyonuna dönüşmekte olan bir fiyat istikrarsızlığını devralıyor: manşet enflasyon, marttaki %2,8'den nisanda %6,2'ye sıçrarken, enerji fiyatları %16,1 arttı, hizmet enflasyonu ise %8,3'e ulaştı.

 

Büyük ekonomiler arasında İspanya %2,7 ile önde

Euro bölgesinin dört büyük ekonomisi arasında İspanya bir kez daha açık ara en iyi performans gösteren ülke konumunda.

İspanya Ulusal İstatistik Enstitüsü INE'ye göre, GSYH 2026'nın ilk çeyreğinde çeyreklik bazda %0,6, yıllık bazda %2,7 büyüdü; bu, 2025'in dördüncü çeyreğindeki %2,6'lık tempoya kıyasla hafif bir hızlanmaya işaret ediyor.

Euro bölgesinin diğer ağır toplarıyla karşılaştırma çarpıcı. Aynı dönemde Almanya ekonomisi yıllık sadece %0,3, Fransa %1,1, İtalya ise %0,7 büyüdü. Yıllık büyüme oranı itibarıyla ABD ile başa baş giden tek ülke İspanya.

İspanya'daki büyümenin bileşimi, ülkenin neden bu kadar dirençli olduğunu açıklamaya yardımcı oluyor. Yurt içi talep, yıllık GSYH büyümesine 3,4 puan katkıda bulundu; hanehalkı tüketimi %3,2, brüt sabit sermaye oluşumu ise %5,8 arttı. Dış talep, ithalatın ihracattan daha hızlı artmasıyla büyümeyi 0,7 puan aşağı çekti; ancak iç talep motoru bu baskıyı fazlasıyla telafi etti.

İthalatın ihracatı geride bırakması nedeniyle dış talep büyümeden 0,7 puan kesti.

BBVA Research, mart 2026 tarihli İspanya Ekonomik Görünümü raporunda, İspanyol ekonomisinin 2025'te %2,8 büyüdüğünü tahmin ediyor; 2026 ve 2027 için ise %2,4'lük büyüme öngörüyor.

Banka, bu performansı Yeni Nesil AB fonlarının devreye girmesi, işgücü arzını genişleten sürekli göç akımları ve artan savunma ile altyapı yatırımlarıyla açıklıyor. İspanya'da işsizlik oranı %10,5'e inerek 2008'den bu yana en düşük seviyeye geriledi; hizmet ihracatı ise GSYH'nin çok üzerinde bir hızla artmaya devam ediyor.

 

BBVA Research, yapısal zayıflıklara da dikkat çekiyor.

İstihdam başına verimlilik 2019'dan bu yana neredeyse hiç artmadı, konut arzı talebi karşılamaya yetmiyor ve kamu borcu GSYH'nin %100'üne yaklaşmış durumda.

Banka, artan jeopolitik risklerin 2026 GSYH büyümesinden yaklaşık 0,2 puan götürebileceğini, ortalama enflasyona ise 0,3 puan ekleyebileceğini, burada ana aktarım kanalının petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki yükseliş olduğunu hesaplıyor.

 

İzlenmesi gereken diğer ülkeler

Yıllık büyüme liginde zirveye çıkamamış olsalar da, bazı Avrupa ekonomileri ilk çeyrekte güçlü veriler açıkladı.

Macaristan, büyük ekonomiler arasında çeyreklik bazda %0,8 ile en hızlı büyümeyi ve yıllık %1,7'lik artışı kaydederken; Finlandiya beklenenden iyi bir performansla çeyreklik %0,9, yıllık %1,3 büyüdü.

Polonya ve Hırvatistan gibi bazı Orta ve Doğu Avrupa ekonomilerinin ilk çeyrek verileri ise henüz açıklanmadı; oysa her iki ülke de 2025'in dördüncü çeyreğinde güçlü büyüme kaydetmişti.

ING, Polonya GSYH'sinin 2026'nın ilk çeyreğinde yıllık bazda %3,6 ila %3,8 büyümesini, yıl genelinde ise %3,7'lik artış kaydetmesini ve bunun euro bölgesi patikasının belirgin biçimde üzerinde kalmasını bekliyor.

Şimdilik, 2026'da Avrupa'daki büyüme haritası, blokun geleneksel sanayi kalbi etrafında değil, güney ve doğu çevresindeki ülkeler etrafında yeniden çiziliyor.