Bilim insanları, bir kruvaziyer gemisinde yaşanan ölümcül bir salgının, ortaya çıkan yeni viral tehditlerin başka bir pandemiyi tetikleyip tetikleyemeyeceğine dair endişeleri artırmasının ardından, bir hantavirüs türüne karşı yeni bir aşı geliştiriyor.

Hollanda bayraklı MV Hondius adlı kruvaziyer gemisindeki yolcuları vuran salgın, daha geniş hantavirüs grubunun bir alt türü olan Andes virüsünden kaynaklandı.

Şu anda virüse karşı ne aşı ne de spesifik bir tedavi bulunuyor ancak sağlık yetkilileri, erken tıbbi desteğin hayatta kalma şansını artırabileceğini söylüyor.

Birleşik Krallık'taki Bath Üniversitesi'nden araştırmacılar, salgından önce Hantaan adı verilen başka bir hantavirüs türüne karşı yeni bir mRNA aşısı üzerinde zaten çalışıyordu.

Araştırma ekibi, aşının yeni olduğunu ve hayvanlar üzerinde yapılan laboratuvar testlerinin umut verici sonuçlar gösterdiğini belirtiyor.

 

“Tamamen yeni bir antijen ve Hantaan kaynaklı hastalıklara karşı çok iyi bir bağışıklık tepkisi gösteriyor. Bunun da gelecekteki bir Hantaan virüsü aşısı üretmek için kullanılabilecek iyi bir antijen olmasını umuyoruz” dedi Bath Üniversitesi'nde kimyager olan ve üniversitenin olası yeni aşıyı piyasaya sunmaya çalışan yan kuruluşu EnsiliTech'in kurucu ortağı ve CEO'su Asel Sartbaeva.

Şimdi merak edilen, aynı aşı teknolojisinin, kruvaziyer vakalarından sorumlu Andes türüne karşı da bir gün yardımcı olup olamayacağı.

Ancak araştırmacılar, aşının Andes virüsünün yayılmasını sınırlamak için kullanılıp kullanılamayacağı konusunda temkinli.

“Geliştirdiğimiz antijenin şu aşamada Andes türüne karşı faydalı olup olmayacağını bilmiyoruz. Öyle olmasını umuyoruz ama elbette Andes virüsüne karşı fiilen test edene kadar bunu öğrenemeyeceğiz” diye konuştu Sartbaeva.

2024'te Birleşik Krallık hükümeti, araştırma ekibine Hantaan virüsüne karşı dünyanın ilk ısıl açıdan kararlı mRNA aşısını geliştirme potansiyeline sahip bir proje için sözleşme verdi.

Aşı, ensilication adı verilen yeni bir teknoloji kullanıyor; bu teknoloji, aşının normalden daha yüksek sıcaklıklarda taşınmasına olanak tanıyor. Araştırmacılara göre, şu anda çoğu dondurucu sıcaklıklarda saklanmak zorunda olan mRNA aşıları için bu önemli olabilir.

“Bu, pek çok farklı aşıya uygulanabilecek bir teknoloji. Biz de bu durumda onu yeni Hantaan virüsü aşımıza uyguluyoruz” dedi Sartbaeva.

“Aşıyı şimdiden eksi 70 derecelik dondurucudan 2 ile 8 derece arasındaki buzdolabı koşullarına taşımayı başardık; bu da taşınmasını çok daha kolay hale getiriyor. Elbette umudumuz, ileride oda sıcaklığında taşınabilecek şekilde ısıl açıdan kararlı hale getirmek” diye ekledi.

 

‘Panik’ yapmaya gerek yok

12 Mayıs Salı itibarıyla Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), dokuzu doğrulanmış 11 vaka ve tamamı gemi yolcuları arasında görülen üç ölüm tespit etti.

Salgının kaynağı hâlâ bilinmiyor ve gemideki yolcular dışında birine bulaşıp bulaşmadığı da henüz netlik kazanmış değil.

Bununla birlikte DSÖ, salı günü düzenlenen bir basın toplantısında kurumun direktörünün yaptığı açıklamalara göre, hastalık vurmuş kruvaziyer gemisinden son yolcuların tahliye edilmesinin ardından daha büyük bir hantavirüs salgınına dair “hiçbir işaret” bulunmadığını bildirdi.

Sartbaeva, mevcut tedavilerin olmayışının hastalığın ne kadar nadir görülmesiyle bağlantılı olduğunu söyleyerek, “panik” yapmaya ya da durumu COVID-19 pandemisiyle karşılaştırmaya gerek olmadığını vurguladı.

 

“Daha önce de yaşandı; sadece genelde fazla dikkat çekmeyen, oldukça nadir görülen bir hastalık” dedi.

“Üstelik izole bir kruvaziyer gemisinde meydana geldi. Yani zaten doğal bir izolasyon vardı; bu da daha fazla bulaş olmaması gerektiği anlamına geliyordu” diye ekledi.

“Şu anda panik yapılmamalı. Koronavirüs gibi değil; 2020'de gördüğümüz pandemiyle aynı değil çünkü kolay bulaşan bir hastalık değil.”