Avrupa Birliği genelinde şirket yatırımları son 11 yılın en düşük verimlilik dönemlerinden birini geçiriyor. Eurostat verilerine göre, 2025 yılının son çeyreğinde yatırım oranı yüzde 21,8 seviyesine geriledi.

Fabrika, makine, bina ve yazılım gibi temel üretim unsurlarına ayrılan bütçelerdeki bu sert daralma, Avrupa ekonomisinin yapısal bir krizle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor.

 

Yatırım iştahını kesen faktörler

Şirketlerin sermaye harcamalarını askıya almasına birden fazla etken zemin hazırlıyor. Pazardaki zayıf talep ve düşük kârlılık oranları, işletmeleri mevcut durumlarını korumaya zorluyor. Bunun yanı sıra küresel siyasi gerilimler, gümrük vergilerindeki artış eğilimi ve iklim düzenlemelerine dair kuralların muğlaklığı, yatırım kararlarının ertelenmesine sebep oldu. Özellikle üretim sektöründe faaliyet gösteren kuruluşlar, jeopolitik krizlerin tedarik zinciri ve maliyetler üzerindeki baskısını temel risk unsuru olarak görüyor.

Avrupa kan kaybediyor

Uzmanlar, Avrupa’nın ekonomik dinamizm açısından Amerika Birleşik Devletleri’nin gerisinde kaldığına dikkat çekiyor. Üretkenlik artışı noktasında ABD ile aradaki farkın yüzde 2 seviyesine çıkması, kıta ekonomisi için alarm zilleri anlamına geliyor. Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) dev ölçekli 64 şirket üzerinde yaptığı araştırma, artan iş gücü maliyetlerinin ve ağır bürokratik düzenlemelerin sermaye hareketliliğini kısıtladığını doğruluyor.

 

Bölgesel farklılıklar

Yatırım oranlarındaki düşüş, AB’nin önemli finans merkezlerinde daha belirgin hissediliyor. İrlanda, Hollanda ve Lüksemburg, yatırım iştahının en zayıf olduğu ülkeler listesinde başı çekiyor. Özellikle İrlanda’daki sermaye yatırımlarının keskin bir azalış kaydetmesi, bölgedeki ekonomik durgunluğun derinliğini gösteriyor. Buna karşılık Macaristan ve Hırvatistan, yüzde 28’i aşan yatırım oranlarıyla AB ortalamasının üzerinde kalarak pozitif bir ayrışma sergiliyor.

Mevcut tablo, Avrupa’nın küresel rekabet gücünü koruyabilmesi için yalnızca mali teşviklere değil, aynı zamanda siyasi ve hukuki belirliliğe de ihtiyaç duyduğunu işaret ediyor.