Kazananlar: Rusya ve Alternatif Rotalar

Krizin en büyük stratejik kazananı olarak Rusya öne çıkıyor. Ukrayna savaşı sonrası geliri azalan Moskova, yükselen fiyatlar ve esnetilen kısıtlamalar sayesinde vergi gelirlerini nisanda ikiye katladı. Güney Amerika ve Kanada: Hürmüz riskinden uzak rezervleri ile Brezilya, Guyana ve Venezuela gibi ülkeler yeni yatırım merkezi haline geliyor. Körfez’in Boru Hatları: Hürmüz’ü bypass eden hatlara sahip olan Suudi Arabistan ve BAE, ihracatlarını Kızıldeniz üzerinden sürdürerek şoku hafifletmeyi başardı. Umman ise haftalık gelirini %80 artırdı. İran: İhracat kaybetse de, dünyanın en kritik geçiş noktasını kilitleyebileceğini göstererek stratejik bir koz elde etti.

Kaybedenler: Asya ve Enerji İthalatçıları

Krizin en ağır faturasını, enerji ihtiyacının büyük kısmını Orta Doğu’dan karşılayan Asya ödüyor. Hindistan ve Japonya: Petrolünün %85-90’ını ithal eden bu ülkeler, enflasyon baskısı ve arz sıkıntısı nedeniyle stratejik rezervlerine sarılmak zorunda kaldı. Çin: İthalat faturası %13 artsa da, stratejik rezervlerini kullanarak krizi yönetmeye çalışıyor ve elektrifikasyon sürecini hızlandırıyor. Avrupa: Kıtada uçak yakıtı stoklarının kritik seviyeye gerilemesi, uçuş iptalleri ve bilet fiyatlarında artış riskini doğurdu. Irak ve Kuveyt: Hürmüz’e bağımlı olan bu ülkeler ciddi ihracat kayıpları yaşarken, Katar'ın doğalgaz tesisleri de zarar gördü.

ABD'nin Durumu ve Gelecek Senaryosu

ABD, dünyanın en büyük petrol üreticisi olması sayesinde geçmiş krizlere göre daha dirençli. Ancak benzin fiyatlarının galon başına 4,50 DOLAR seviyesine çıkması, hane halkı bütçesine aylık ortalama 150 dolar ek yük getirdi.

Uzman Görüşü: Columbia Üniversitesi’nden Jason Bordoff, Orta Doğu’daki üretimin durması nedeniyle boğazlar açılsa bile sistemin eski haline dönmesinin aylar sürebileceğini belirtiyor. Yeni dünya düzeni; artık jeopolitik bölünmeler ve deniz geçiş yollarına bağımlılığı azaltma yarışı üzerine kuruluyor.