CENEVRE - Afrika, yüksek bulaşıcılık oranına ve yüzde 40'a varan ölüm riskine sahip "Bundibugyo" türü Ebola virüsüyle sarsılıyor. Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin altın zengini Ituri bölgesinde madencilik faaliyetlerinin yarattığı nüfus hareketliliğiyle başlayan salgın, komşu Uganda ve Güney Sudan sınırlarını aşarak yayılmaya devam ediyor.

Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, 79'uncu Dünya Sağlık Asamblesi'nde yaptığı açıklamada, tarihinde ilk kez Acil Durum Komitesi’ni toplamadan doğrudan "uluslararası endişe uyandıran küresel sağlık acil durumu" ilan ettiğini duyurdu. Ghebreyesus, "Salgının boyutu ve yayılma hızından büyük endişe duyuyorum, bu kararı hafife almadım" dedi.

Bu Tür için Etkili Bir Aşı Bulunmuyor

Sağlık yetkililerini en çok endişelendiren konu, mevcut Ebola aşılarının (Merck firmasının geliştirdiği Ervebo gibi) yalnızca geçmiş salgınlara yol açan "Zaire" türüne karşı tam koruma sağlaması. Bundibugyo türüne karşı henüz onaylanmış tıbbi bir tedavi veya aşı bulunmuyor. Bilim insanları mevcut aşıların bu yeni türe karşı kısmi bir koruma sağlayıp sağlamayacağını laboratuvar ortamında inceliyor.

Güvenlik Krizi ve Finansman Sıkıntısı Mücadeleyi Baltalıyor

Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ndeki iç çatışmalar ve kötü güvenlik koşulları, sağlık ekiplerinin bölgeye erişimini zorlaştırıyor. Kongo Sağlık Bakanı Samuel Roger Kamba, halkın hastalığı "gizemli bir büyü" olarak görmesi nedeniyle vakaların hastanelere geç bildirildiğini itiraf etti.

Kriz, ABD Başkanı Donald Trump’ın ikinci başkanlık döneminde ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı’nı (USAID) kapatması ve ABD’yi DSÖ’den tamamen çekmesiyle daha da derinleşti. En büyük bağışçısını kaybeden BM kuruluşları, salgınla mücadelede ciddi bir finansman darboğazı yaşıyor.

Washington ve Dünyadan Peş Peşe Seyahat Yasakları

Salgın haberiyle birlikte uluslararası arenada alarm seviyesi en üst düzeye çıkarıldı. Ülkelerin aldığı radikal önlemler şu şekilde:

ABD: Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Uganda ve Güney Sudan’a yönelik seyahat uyarısını en yüksek seviye olan 4. düzeye çıkardı. Afrika'dan gelen yolculara havalimanlarında sıkı sağlık taramaları başlatıldı. Ürdün: 20 Mayıs 2026 itibarıyla Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Uganda’dan gelen tüm yabancıların ülkeye girişini 30 gün boyunca geçici olarak yasakladı. Bahreyn: Riskli üç ülkeden gelen yolcuların ülkeye girişini bir ay süreyle askıya aldı.

Kongolu Hastaları Tedavi Eden Amerikalı Doktor Virüse Yakalandı

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ndeki Nyankunde Hastanesi’nde gönüllü olarak çalışan Amerikalı doktor Peter Stafford’un Ebola virüsüne yakalandığını doğruladı.

CDC'den Acil Tahliye Açıklaması: "Amerikalı doktor ve onunla birlikte virüse maruz kaldığı tespit edilen altı kişi, özel izole uçaklarla tedavi edilmek üzere acil kodla Almanya’ya nakledilmiştir. ABD içerisindeki doğrudan risk şu an için düşüktür."

Washington'da "Gecikme" Tartışması

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, yaşanan finansal kesintilere rağmen ABD’nin bölgeye 13 milyon dolarlık acil yardım göndereceğini ve 50 tedavi kliniği kuracağını açıkladı. Ancak Rubio, DSÖ’yü salgını ilan etmekte gecikmekle suçlayarak, "Ne yazık ki Dünya Sağlık Örgütü bu konuda yine geç kaldı, biz kendi CDC mekanizmalarımıza güveniyoruz" diyerek kurumlar arasındaki gerilimi tırmandırdı.