Avrupa Birliği yıllardır pestisit kullanımını azaltmaya çalışsa da son veriler, özellikle tehlikeli kimyasalların satışında yeniden artış yaşandığını ortaya koydu. Çevre örgütleri, mevcut gidişatın insan sağlığı ve ekosistemler açısından ciddi risk oluşturduğunu savunuyor. AB’nin 2030’a kadar pestisit kullanımını yarıya indirme hedefi daha önce gündeme gelmişti. Ancak bağlayıcı düzenleme rafa kaldırıldı.

ÇEVRE VE CANLI YAŞAMINA TEHDİT

2024 verilerine göre AB’de pestisit satışları yeniden yükselişe geçti. Özellikle insan sağlığı ve çevre açısından riskli kabul edilen kimyasalların satışlarının bir önceki yıla göre yüzde 27 arttığı belirtildi. Artışın en fazla İspanya, Polonya, Macaristan, Litvanya ve Slovakya’da görüldüğü aktarıldı.

Tartışmalı pestisitlerden biri olan glifosatın satışlarının da 2015-2024 arasında yüzde 44’ten fazla yükseldiği ifade edildi. Yabani otları yok etmek için dünya genelinde yaygın kullanılan bir pestisit türü olan glisofat bazı araştırmalarda kanser riskiyle ilişkilendirildiği için uzun süredir sağlık ve çevre tartışmalarının merkezinde yer alıyor.

Çevre örgütleri, pestisitlerin yalnızca tarımı değil, nehirleri, yer altı sularını ve canlı yaşamını da etkilediğini belirtiyor. 2022 tarihli BM raporuna göre pestisitler arılar, kuşlar ve su canlıları üzerinde ciddi zarar oluşturabiliyor.

AB GERİ ADIM MI ATIYOR?

Avrupa Komisyonu'nun şirketler üzerindeki bürokratik yükü azaltmak amacıyla çoğu pestisitin kalıcı onay almasını değerlendirdiği belirtildi.

Bu durum çevre örgütlerinin tepkisini çekti.

Uluslararası Pestisit Eylem Ağı temsilcilerinden Manon Rouby, "Bu yaklaşım, pestisit kullanımı ile insan sağlığı üzerindeki etkiler arasındaki bağlantıyı zayıflatır" dedi.

Almanya merkezli düşünce kuruluşu Ekoloji Enstitüsü araştırmacılarından Lindsey Hendricks-Franco ise bağlayıcı olmayan hedeflerin kullanım azaltımında etkili olmayacağını savundu.

Araştırmalara göre Avrupa’daki birçok nehirde pestisit kalıntıları güvenli sınırların üzerine çıktı.

2023 verilerinde yalnızca Litvanya ve Slovenya’nın önerilen seviyelerin altında kaldığı belirtildi. Danimarka, Letonya ve Macaristan’da ise pestisit yoğunluklarının hızla arttığı ifade edildi.

Uzmanlar, pestisitlerin biyolojik çeşitlilik kaybını hızlandırabileceği ve uzun vadede gıda güvenliği üzerinde baskı oluşturabileceği konusunda uyarıyor.