Birleşmiş Milletler'e bağlı Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), salı günü yaptığı açıklamada, önümüzdeki aylarda küresel sıcaklıkları artırabilecek ve aşırı hava olayları riskini yükseltebilecek orta veya güçlü bir El Niño olayı beklediğini duyurdu.

El Niño, Dünya Meteoroloji Örgütü'ne göre, Pasifik Okyanusu'nun orta ve doğu kesimlerindeki deniz yüzeyi sıcaklıklarının periyodik olarak yükselmesiyle ortaya çıkan ve genellikle 9 ila 12 ay süren bir iklim olayı olarak tanımlanıyor.

WMO, okyanus sularındaki ısınmanın El Niño'nun gelişimini tetiklediğini belirterek, haziran-ağustos döneminde dünyanın büyük bölümünde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyredeceğini öngördü. Kurum ayrıca El Niño'nun kasım ayına kadar devam etmesinin muhtemel olduğunu bildirdi.

 

WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, "Kuraklığı ve aşırı yağışları artırabilecek, hem karada hem de okyanuslarda sıcak hava dalgaları riskini yükseltebilecek güçlü bir El Niño olayına hazırlıklı olmamız gerekiyor" dedi.

El Niño'nun bölgesel iklimleri önemli ölçüde etkilediği biliniyor. Bu olay, küresel sıcaklıkları artırırken Güney Amerika'nın güneyi, ABD'nin güney kesimleri, Afrika Boynuzu'nun bazı bölgeleri ve Orta Asya'da yağışları artırabiliyor.

Öte yandan Avustralya, Orta Amerika, Endonezya ve Güney Asya'nın bazı bölgelerinde kuraklığa neden olabiliyor. Ayrıca Pasifik Okyanusu'nun orta ve doğu kesimlerinde kasırga oluşumlarını da tetikleyebiliyor.

Saulo, 2023-2024 döneminde yaşanan son El Niño'nun, 2024 yılının kayıtlardaki en sıcak yıl olmasına katkıda bulunduğunu da hatırlattı.

 

Riskler arasında sıcaklığa bağlı hastalıklar da var

Saulo, "Aşırı sıcaklar tek başına bile karşı karşıya olduğumuz en ölümcül iklim tehlikelerinden biri. El Niño olayı bu tehdidi daha da artırabilir" ifadelerini kullandı.

Riskler arasında sıcaklığa bağlı hastalıkların artması, sivrisinek gibi taşıyıcılar aracılığıyla yayılan hastalıkların daha geniş alanlara yayılması ve gıda ile su sistemleri üzerindeki baskının artması yer alıyor.

Saulo, "Zaten zorluklarla mücadele eden topluluklar sınırlarının daha da ötesine itilecek" dedi.

WMO, Ekvatoral Pasifik'te nisan sonundan mayıs ortasına kadar deniz yüzeyi sıcaklıklarında hızlı bir artış gözlemlendiğini ve bunun El Niño koşullarının geliştiğine işaret ettiğini belirtti.

Kurum ayrıca tropikal Pasifik genelinde olağan dışı derecede sıcak deniz altı koşulları tespit edildiğini, bazı bölgelerde sıcaklıkların ortalamanın 6 santigrat derece üzerine çıktığını ve bunun yüzey sularındaki ısınmayı besleyen büyük bir ısı rezervi oluşturduğunu açıkladı.

 

Bazı ulusal meteoroloji kurumları, son on yılın en güçlü El Niño olaylarından birinin yaşanabileceği uyarısında bulunarak, 2026'nın ikinci yarısında Asya genelinde daha sıcak ve kurak hava koşullarının etkili olacağını öngörüyor.

Uzmanlar, İran savaşı nedeniyle ortaya çıkan gübre kıtlığı ve yükselen yakıt maliyetleriyle mücadele eden çiftçilerin, bu koşullar nedeniyle ürün kayıpları ve gıda arzında sıkıntılar yaşayabileceğini belirtiyor.

Bununla birlikte WMO, El Niño'nun ne kadar güçlü olacağı konusunda hâlâ belirsizlik bulunduğunu, bazı iklim modellerinin güçlü bir El Niño senaryosunu desteklemediğini ifade etti.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres ise yaptığı açıklamada, "Dünya bunu acil bir iklim uyarısı olarak değerlendirmelidir. El Niño koşulları, zaten ısınan dünyanın yangınına adeta yakıt dökecek" dedi ve fosil yakıtlardan yenilenebilir enerji kaynaklarına geçiş çağrısında bulundu.

WMO'ya göre iklim değişikliğinin El Niño olaylarının sıklığını veya şiddetini artırdığına dair kesin kanıt bulunmuyor. Ancak iklim değişikliği, El Niño ile bağlantılı aşırı sıcak hava dalgaları ve şiddetli yağışlar gibi etkileri daha da ağırlaştırabiliyor.