İngiliz ve Fransız gök bilimciler, Volans Takımyıldızı’nda 1110 ışık yılı uzaklıkta, son derece düşük yoğunluğa sahip iki büyük ötegezegen keşfetti. “TOI-791 b” ve “TOI-791 c” adı verilen bu “süper puf” gezegenlerin, Jüpiter’den yaklaşık 35 kat daha hafif olduğu ve James Webb Uzay Teleskobu ile incelenmesinin planlandığı bildirildi.
İngiltere ve Fransa'dan gök bilimcilerin yürüttüğü ortak çalışma sonucunda, uzayın derinliklerinde sıra dışı bir keşfe imza atıldı. Bilim insanları, Dünya'dan tam 1110 ışık yılı uzaklıkta yer alan ve yoğunluğu popüler bir panayır yiyeceği olan pamuk şekerinden bile daha düşük olan, kendi sınıflarındaki en büyük iki yeni ötegezegeni keşfetti.

İngiltere'nin köklü eğitim kurumlarından Oxford ve Birmingham üniversiteleri ile Fransa'daki Nice Cote d'Azur Üniversitesinde görevli astronomlar, NASA’nın Geçiş Halindeki Ötegezegen Araştırma Uydusu (TESS) ve çeşitli yer tabanlı teleskoplar yardımıyla tespit edilen bu iki gezegenin fiziksel ve kimyasal parametrelerini detaylıca inceledi.

JÜPİTER’DEN 35 KAT DAHA DÜŞÜK YOĞUNLUK: "SÜPER PUF" GEZEGENLER

Yapılan ölçümler ve yoğunluk analizleri neticesinde, "TOI-791 b" ve "TOI-791 c" olarak adlandırılan bu gök cisimlerinin, şimdiye kadar saptanan "pamuk şekerinden daha düşük yoğunluğa sahip en büyük ötegezegenler" olduğu tescillendi. Volans (Uçan Balık) Takımyıldızı'nda bulunan bir yıldızın yörüngesinde dönen bu iki gezegen, devasa boyutlarına rağmen şaşırtıcı derecede hafif bir yapı sunuyor.

Araştırmacılar, güneş sistemimizin en büyük gaz devi olan Jüpiter’in, yeni keşfedilen bu iki ötegezegenden tam 35 kat daha yoğun bir kütleye sahip olduğunu hesapladı. Araştırma ekibinde yer alan bilim insanlarından George Dransfield, bu boyutlardaki gök cisimleri arasında söz konusu iki gezegenin bilinen en hafif örnekler olarak kayda geçtiğini duyurdu.

 

HİDROJEN VE HELYUM DEPOSU: ZAMANLA HAFİFLEMİŞ OLABİLİRLER

Gezegenlerin fiziksel görünümleri ve yapısal bileşenlerine dair tahminlerini paylaşan Dransfield, bu kozmik yapıların beyaz ya da mavi renkte olabileceğini düşündüklerini aktardı. Dransfield ayrıca, söz konusu gezegenlerin çok büyük bir oranının hafif gazlar olan hidrojen ve helyumdan meydana gelmiş olabileceğini ifade etti.

Gök bilim literatüründe "Süper puf" (Super-puff) terimiyle nitelendirilen bu sıra dışı gezegenlerin nasıl oluştuğuna dair teoriler de makalede yer buldu. Bilim insanlarına göre bu ötegezegenler, yoğun gaz kütlelerinin yer aldığı ve yeni doğan bir yıldızın etrafını saran gaz ve toz diskinin çeperlerinde meydana geldi. "Süper puf" dünyaların, oluşum süreçlerinin ardından zaman içerisinde üzerlerinde taşıdıkları fazla materyali uzay boşluğuna fırlatarak giderek hafifledikleri tahmin ediliyor.

 

YENİ HEDEF: JAMES WEBB UZAY TELESKOBU İLE DETAYLI İNCELEME

Astrofizik dünyasında büyük yankı uyandıran bu çalışmanın tüm detayları ve sonuçları, prestijli bilimsel yayınlardan "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society" (MRAS) dergisinde yayımlanarak literatüre girdi.

Bilim dünyası şimdi, Volans Takımyıldızı'ndaki bu gizemli ikilinin atmosferik ve kimyasal şifrelerini tamamen çözmeye odaklandı. Önümüzdeki süreçte, gezegenlerin tam kimyasal yapısının ve atmosfer katmanlarının netleştirilmesi amacıyla NASA'nın derin uzay gözlemlerinde çığır açan James Webb Uzay Teleskobu (JWST) kullanılarak yeni bir inceleme dalgası başlatılması bekleniyor.