TAHSİN HAN

Soykırımcı İsrail’in Ermeni Soykırımı’nı resmi olarak tanıma hamlesi, bölgesel gerçekliğin sert duvarına çarparak büyük bir belirsizliğe gömüldü.

Dışişleri Bakanı Gideon Saar’ın “ahlaki görev” diyerek sunduğu ve Netanyahu kabinesinin oy birliğiyle onaylayarak meclis gündemine taşıdığı kritik yasa tasarısı, Knesset’teki nihai oylama öncesinde ani bir kararla askıya alındı. Jerusalem News Syndicate’in (JNS) yayımladığı analiz habere göre, pazar günü yapılması planlanan bu kritik oylama, İsrail hükümetinden hiçbir resmi açıklama yapılmaksızın aniden ertelendi.

JNS, bu ani frenin arkasında son derece hassas bölgesel askeri dengelerin yattığını savunuyor. Özellikle Türkiye’nin son NATO Zirvesi’nde de masada olan ABD’den F-35 savaş uçaklarını tedarik etme süreci ve Washington-Ankara hattındaki askeri diplomasi, Tel Aviv’i yeni bir kriz cephesi açmaktan alıkoydu. Bölgede halihazırda son derece kırılgan olan güvenlik dengeleri ve İran tehdidi karşısında İsrail, Türkiye ile olan gerilimi daha fazla tırmandırmanın faturasından çekindi.

JNS’nin konuyla ilgili görüş almak istediği Dışişleri Bakanı Gideon Saar’ın ofisinin derin bir sessizliğe bürünmesi de bu diplomatik geri adımın kamuoyu önünde savunulmak istenmediğini tescilledi.

AZERLER DE SERT ÇIKTI

İsrail’in bu hamlesindeki en büyük şok dalgası ise Kafkaslar’dan yükseldi. Ülkenin en büyük haber portallarından Ynet’in Azerbaycanlı üst düzey diplomatik kaynaklara dayandırdığı habere göre, tasarının kabineden geçmesi Bakü ile Tel Aviv arasında perde arkasında çok ciddi bir krize yol açtı. Azerbaycan yönetimi, İsrail’in bu adımla iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın en hassas kırmızı çizgisini geçtiğini Tel Aviv’e doğrudan iletti.

Bakü, böylesine kritik bir kararın kendilerine önceden danışılmadan alınmasından duyduğu derin hayal kırıklığını en sert tondan bildirince, Netanyahu hükümeti askeri ve enerji alanındaki en hayati müttefikini kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldı.

ERMENİLER DE SICAK DEĞİLDİ

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın konuyu “siyasi bir araç” haline getirmek istemediklerini belirterek süreçten uzak durmayı tercih etmesi de tasarının bölgesel karşılığını zayıflattı. Knesset’in yaz tatiline girecek olması ve 27 Ekim’deki parlamento seçimlerine kadar meclisin kapalı kalacak olması ise Netanyahu yönetimi için adeta bir can simidi oldu. Habere göre İsrail hükümeti, tasarıyı tamamen iptal edip iç kamuoyundaki Ermeni lobisini karşısına almak yerine, oylamayı belirsiz bir tarihe erteleyerek konuyu seçim sonrasının puslu havasına devretti. Böylece Tel Aviv, Azerbaycan’ın diplomatik notasını dikkate alarak hayati müttefikini yatıştırmış ve Türkiye ile olan ilişkileri tamamen kopma noktasına getirmekten son anda sıyrılmış oldu.