Tokat’ta kene kaynaklı risklere karşı farklı bir yöntem üzerinde çalışılıyor. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (TOGÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü bünyesinde faaliyet gösteren Hijyenlab AR-GE ve ÜR-GE Laboratuvarı'nda, tamamen doğal bitki özlerinden geliştirilen kene kovucu sprey için çalışmalar sürüyor. Çocukların da güvenle kullanabilmesi hedeflenen ürünün etki süresini uzatmaya yönelik AR-GE çalışmaları devam ederken, laboratuvarda görev alan öğrenciler de projeye aktif olarak katkı sağlıyor.

 

Keneye karşı etkili çözüm

Yaz aylarında artan kene kaynaklı sağlık risklerine karşı yürütülen çalışmalarda, doğal bitki özlerinden geliştirilen formülün insan sağlığına zarar vermeden kenelerin insanı algılamasını engellemesi hedefleniyor. Laboratuvarda hem eğitimlerini uygulamalı olarak sürdüren öğrenciler hem de akademisyenler, ürünün koruyuculuk süresini artıracak yeni formüller üzerinde çalışmalarını sürdürüyor.

 

Herhangi bir yan etkisi yok

TOGÜ Rektörü Prof. Dr. Fatih Yılmaz, üniversitede geliştirilen bilimsel çalışmaların toplumsal faydaya dönüşmesini amaçladıklarını belirterek, "Yaz aylarının başlamasıyla birlikte kene kaynaklı sağlık riskleri artıyor. Fen-Edebiyat Fakültemizdeki Hijyenlab AR-GE ve ÜR-GE Laboratuvarı'nda biyoloji ve kimya bölümü akademisyenlerimiz kene kovucu ürün geliştirme çalışmaları yürütüyor. Temel hedefimiz üniversitemizde üretilen bilgiyi topluma fayda sağlayacak bir ürüne dönüştürmek. İlgili resmî kurumlardan gerekli ruhsatların alınmasının ardından geliştirdiğimiz bu doğal ürünü vatandaşlarımızın kullanımına sunmayı hedefliyoruz. İnsan sağlığına herhangi bir yan etkisi olmayan doğal bitki özlerinden geliştirilen bu ürün sayesinde vatandaşlarımızın açık alanlarda daha güvenli vakit geçirebileceğine inanıyoruz." dedi.

 

Hedef kenenin insan bedenine tutunmasına engel olmak

Projeyi yürüten akademisyenlerden TOGÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü Organik Kimya Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yakup Budak ise yıllardır kene konusunda tedavi ve müdahalenin konuşulduğunu, kendilerinin ise soruna farklı bir bakış açısıyla yaklaştıklarını söyledi. Budak, "Bizim hedefimiz kenenin insana hiç tutunmamasını sağlamak. Keneler insanı nefesi, vücut ısısı ve kokusundan algılıyor. Geliştirdiğimiz doğal formül sayesinde kenenin koku alma duyusunu bloke etmeyi amaçlıyoruz. Böylece kene insanı hedef olarak algılayamıyor ve tutunamadan uzaklaşıyor" ifadelerini kullandı.

 

Piyasadaki birçok kene kovucu ürünün etkisinin kısa sürdüğünü belirten Budak, geliştirdikleri özel sabitleme teknolojisiyle bitki özlerinin hem ciltte hem de kıyafet üzerinde daha uzun süre kalmasını hedeflediklerini kaydetti. Budak, "Amacımız insanların pikniğe, tarlaya ya da doğaya korkmadan gidebilmesi, çocukların parklarda güvenle oynayabilmesidir" diye konuştu.

 

Öğrenciler de AR-GE çalışmalarına katkı sunuyor

TOGÜ Kimya Bölümü öğrencisi Miray Yılmaz, Hijyenlab Laboratuvarı'nda kozmetik ürünler ve ilaç geliştirme alanında çalışmalar yürüttüklerini belirterek, "Ülkemizde birçok insanın hayatını etkileyen kene kaynaklı hastalıklar nedeniyle bu çalışmalar büyük önem taşıyor. Mevcut ürünlere göre daha uzun süre koruyuculuk sağlayan, güvenli ve etkili bir formül geliştirmek için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Tüm süreçleri hocamızın rehberliğinde bilimsel veriler ışığında gerçekleştiriyoruz" dedi.

 

Türkmenistan uyruklu TOGÜ öğrencisi Marin Niyazmi ise laboratuvarda staj yaptığını belirterek, "Hocamızın rehberliğinde kene kovucu sprey üzerine çalışıyoruz. Toplum sağlığına katkı sağlayacak böyle bir projede yer almaktan büyük gurur duyuyorum." ifadelerini kullandı.