Günlük yaşamın koşuşturması içinde yaşanan unutkanlık, halsizlik veya el ve ayaklarda hissedilen uyuşmalar çoğu zaman yorgunluğa bağlanıyor. Oysa uzmanlar, bu belirtilerin önemli bir kısmının B12 vitamini eksikliğinden kaynaklanabileceği konusunda uyarıyor. Erken teşhis edilmediğinde sinir sistemi üzerinde kalıcı hasarlara yol açabilen B12 eksikliği, özellikle belirli risk gruplarında daha sık görülüyor.

 

B12 Vitamini Nedir?

B12 vitamini; kırmızı kan hücrelerinin üretimi, sinir sisteminin sağlıklı çalışması ve DNA sentezi için gerekli olan temel vitaminlerden biridir. Vücut bu vitamini kendi başına üretemediği için besinler yoluyla alınması gerekir..

B12 vitamini en çok;

Kırmızı et
Karaciğer
Balık
Tavuk
Yumurta
Süt ve süt ürünlerinde bulunur.

 

En Yaygın Belirtiler

B12 eksikliği başlangıçta hafif belirtilerle ortaya çıkabilir. Ancak ilerledikçe yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir.

En sık görülen belirtiler şunlardır:

Sürekli halsizlik ve yorgunluk
Unutkanlık ve dikkat dağınıklığı
El ve ayaklarda uyuşma veya karıncalanma
Denge problemleri
Baş dönmesi
Soluk cilt görünümü
Çarpıntı
Dilde yanma veya kızarıklık
Depresif ruh hâli ve sinirlilik
Kimler Risk Altında?
B12 eksikliği herkesde görülebilse de bazı kişilerde daha sık rastlanır.

 

Risk grupları arasında;

65 yaş ve üzerindekiler
Vejetaryen ve özellikle vegan beslenenler
Mide veya bağırsak ameliyatı geçirenler
Emilim bozukluğu bulunan hastalar
Uzun süre mide asidini azaltan ilaç kullananlar
Diyabet tedavisinde uzun süre metformin kullanan bazı hastalar
yer alır.

Tedavi Edilmezse Ne Olabilir?

Uzmanlara göre uzun süre tedavi edilmeyen B12 eksikliği yalnızca kansızlığa değil, sinir sistemi üzerinde de ciddi sorunlara neden olabilir.

Bunlar arasında:

Kalıcı sinir hasarı
Yürüme güçlüğü
Hafıza problemleri
Denge kaybı
İleri derecede nörolojik bozukluklar
bulunmaktadır.

Tanısı Nasıl Konulur?

B12 eksikliği basit bir kan testiyle tespit edilebilir. Gerektiğinde hekim, folat düzeyi, tam kan sayımı ve diğer laboratuvar testlerini de isteyebilir. Şikâyetlerin nedenini anlamak için kendi kendine vitamin kullanmak yerine bir sağlık kuruluşuna başvurmak önemlidir.

Tedavisi Mümkün mü?

Evet. Eksikliğin nedenine göre tedavi planı değişebilir. Bazı kişilerde ağızdan alınan B12 takviyeleri yeterli olurken, emilim sorunu bulunan hastalarda doktor kontrolünde enjeksiyon tedavisi uygulanabilir. Tedavinin türü ve süresi mutlaka hekim tarafından belirlenmelidir.

 

B12 Eksikliğini Önlemek İçin Neler Yapılabilir?

Uzmanlar şu önerilerde bulunuyor:

Dengeli ve yeterli beslenmeye özen gösterin.
Hayvansal gıdaları tüketemeyen kişiler, doktor önerisiyle uygun takviyeleri değerlendirebilir.
Risk grubundaysanız düzenli sağlık kontrollerinizi yaptırın.
Sürekli halsizlik, unutkanlık veya uyuşma şikâyetlerini hafife almayın.
Doktor önerisi olmadan yüksek doz vitamin kullanmayın.
Sonuç
B12 vitamini eksikliği, basit bir yorgunluk veya yaşlanma belirtisi sanılarak göz ardı edilmemelidir. Özellikle unutkanlık, el ve ayaklarda uyuşma, denge sorunları ve sürekli halsizlik gibi şikâyetler varsa, altta yatan nedenin araştırılması önem taşır. Erken tanı ve uygun tedaviyle B12 eksikliğinin yol açabileceği birçok sorun önlenebilir. Bu nedenle benzer belirtiler yaşayan kişilerin vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurarak değerlendirilmesi önerilir.