İslam Başaran'ın Mirat Haber'de kaleme aldığı kapsamlı köşe yazısında, Büyük Ortadoğu Projesi'nin (BOP) yalnızca demokrasi ve kalkınma hedefi taşıyan bir girişim olarak değerlendirilemeyeceği savunuldu. Başaran, projenin ABD öncülüğünde Ortadoğu'yu siyasi, ekonomik ve askerî açıdan dönüştürmeyi amaçlayan geniş kapsamlı bir strateji olduğunu öne sürdü.

Mirat Haber yazarı İslam Başaran, "Büyük Ortadoğu Projesi: Özgürlük Söylemi Altında Bölgeyi Yeniden Şekillendirme Stratejisi" başlıklı köşe yazısında BOP'un tarihsel arka planını, hedeflerini ve bölge üzerindeki etkilerini ele aldı.

Yazısında BOP'un tek bir tarihte hazırlanmış gizli bir plan olmadığını ifade eden Başaran, buna karşın projenin yalnızca demokrasi, eğitim ve ekonomik kalkınma amacı taşıyan masum bir girişim olarak da görülemeyeceğini belirtti. Başaran'a göre proje, özellikle 11 Eylül saldırılarının ardından ABD öncülüğünde şekillenen ve Ortadoğu ile Kuzey Afrika'yı dönüştürmeyi hedefleyen geniş kapsamlı bir stratejik yaklaşım niteliği taşıyor.

Köşe yazısında BOP'un resmi söylemlerinde demokrasi, hukuk devleti, kadın hakları, eğitim ve ekonomik kalkınma gibi kavramların öne çıkarıldığına dikkat çeken Başaran, projenin arka planında enerji güvenliği, İsrail'in güvenliği, ABD'nin küresel stratejik çıkarları ve bölgesel güç dengelerinin bulunduğunu savundu.

 

"Resmî belgelerde açık sınır değiştirme planı yok"

Başaran, kamuoyunda sıkça dile getirilen "22 ülkenin sınırlarının değiştirileceği" iddiasına da değinerek, ABD veya G8 tarafından yayımlanmış resmî BOP belgelerinde bu yönde açık bir madde bulunmadığını ifade etti. Ancak Irak, Libya, Suriye ve Yemen gibi ülkelerde yaşanan gelişmelerin devlet yapılarının zayıflamasına ve fiilî bölünmelere yol açtığını belirterek, uygulamaların ciddi sonuçlar doğurduğunu ileri sürdü.

Yazıda ayrıca BOP'un askerî müdahalelerin yanı sıra ekonomik yaptırımlar, sivil toplum destekleri, medya projeleri, eğitim programları ve diplomatik araçlarla hayata geçirildiği değerlendirmesi yapıldı.

Başaran, bugüne kadar geçen süreçte Irak, Afganistan, Libya ve Suriye örnekleri üzerinden projenin sonuçlarını değerlendirirken, ilan edilen demokrasi hedeflerinin büyük ölçüde gerçekleşmediğini, buna karşılık bölgesel çatışmaların, göç hareketlerinin ve güvenlik krizlerinin derinleştiğini öne sürdü.

Köşe yazısını, Müslüman toplumların dış müdahaleler yerine kendi inançları, tarihleri ve toplumsal dinamikleri doğrultusunda adalet, üretim, eğitim ve güçlü kurumlar inşa etmeleri gerektiği görüşüyle tamamlayan Başaran, BOP'a karşı en güçlü cevabın bağımsız ve üretken bir toplumsal yapı oluşturmak olduğunu savundu.