Murat Ülker‘in yazısı şöyle: Türk Hava Yolları’nın bugün geldiği yeri hepimiz görüyoruz ve iftihar ediyoruz. Bu yükselişin temelinin ne zaman, kimler tarafından, hangi kararlarla atıldığını merak ediyor musunuz? Eğer ediyorsanız, şirketin tam da içinden yazılmış çok değerli bir kitap önereceğim. Dr. Candan Karlıtekin tarafından kaleme alınan Yirmibirinci Yüzyıl Göktürkleri – Havayolu Sektöründe Stratejik Yönetim: THY Örneği.

Karlıtekin, 2003 ile 2009 arasında THY’nin Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanlığını yapmış bir isim. Boğaziçi’nde ekonomi okumuş, Amerika’da uluslararası ticaret ve finans alanında doktora yapmış. THY’den önce Devlet Planlama Teşkilatı’nda, Eximbank’ta, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nde ve Türkiye Kalkınma Bankası’nda görev almış. Hem kamuyu hem de iş dünyasını yakından tanıyan biri. Hikaye 1 Nisan 2003’te başlıyor ve 6 yıl 9 ay boyunca devam ediyor. Şirketteki ilk işleri sağlam ve gerçekçi bir strateji belirlemek oluyor. Sonra THY’nin bütün varlıklarını, çalışanlarını ve süreçlerini bu stratejiye göre yeniden kuruyorlar. Kitap boyunca yönetişim kavramı öne çıkıyor. Karlıtekin, yönetici yapıyorsa bir bildiği vardır anlayışına karşı çıkıyor ve kararların kurul olarak birlikte verilmesine özen gösteriyor; herkesi bilgilendiriyor, sorumluluğu paylaştırıyor. Buna da yönetimden yönetişime (governance) geçiş diyor.

DOĞRU SÖZE NE HACET!

O dönemlerde bir yandan maliyeti aşağı çekmek, bir yandan sundukları hizmeti farklılaştırmak istiyorlar. Bunun için bugün havacılığımızın bel kemiği sayılan şirketleri kuruyorlar. Teknik bakımı THY Teknik üstleniyor, ikramı Turkish DO&CO, yer hizmetlerini TGS, yakıtı THY-OPET. Uygun fiyatlı uçuşlar için Sun Express ve AnadoluJet devreye giriyor; THY’yi Star Alliance’a bu dönemde taşıyorlar. Türkiye’nin coğrafi konumunu da bir avantaja çeviriyorlar. İstanbul’un dünyanın ortasında bir aktarma noktası olması, geniş bir iç pazar, doğuda ve batıda farklı rakipler… Karlıtekin bunları tek tek ele alıyor. Önemsedikleri bir şey daha var… Bu da kurumsal hafızayı dijital sistemlere taşımak, işleri kişilere bağımlı olmaktan kurtarmak. Karlıtekin, THY’nin bugün teknolojiye bu kadar çabuk uyum sağlamasını o yıllarda kazandırdıkları esnekliğe bağlıyor.

Karlıtekin’in bu kitabı neden tam on beş yıl sonra yazdığını merak ediyor olabilirsiniz. Uzun süre kendi rolünü anlatmaktan çekinmiş. “İyilik yap denize at, balık bilmezse de Hâlık bilir” diyerek susmayı tercih etmiş. Sonrasında işin doğrusunu bir kaynak olarak kayda geçirmek istediği için yazmaya karar vermiş.

Söyle diyor kendisi: Kişiler gelir geçer, asıl mesele kurumun ayakta kalmasıdır. Kurduğunuz düzen sizden sonra da yürüyorsa, ilk düğmeyi doğru iliklemişsiniz demektir. İş hayatında kalıcı olan ne varsa altında bu sabır, bu akıl yatıyor. Çalışkan ve hesabını bilen insanların başarısı tesadüf değildir. Doğru söze ne hacet.

THY gibi  iftihar ettiğimiz bir kurumun hikayesini, onu bizzat yeniden organize eden birinin keskin kaleminden okumak oldukça ilginç. Havacılığa ve stratejik yönetime ilgi duyan herkesin başvurabileceği faydalı bir eser olmuş. Karlıtekin’e bu değerli tecrübelerini kayda geçirdiği için teşekkür ediyorum.

Okuru bol olsun inşallah.